La komputilformo "TS" kay la supersignoy (memprezentado).
Saluto al vi ciuy, membroy de la listo Veki.
Estas kutimo, kiam iu ekpartoprenas en kultura listo, fari memprezentado. Hodiaw, mi faros ekstertipa, nekutima memprezentado. Mi prezentos pe mi mem... per persona evento, kay neesperanta evento. Aldone, pe tio mi faros per nekutima Esperanto, yen, la konata "minime reformata Esperanto"; hi tiu reformo estas preskaw kiel la zamenhofa aw fundamenta Esperanto, sed forigante la du tradiciay pley konfliktay traytoy de Esperanto: la supersignoy kay la deviga finajo de akuzativo.
Anstataw la supersignoy, tiu reformo uzas fonetika ortografio simila al tiu de Ido, sed sen digrafoy kiel "ch, sh, qu" kay sen difonoy kiel "x". La litero "x" sonas kiel la supersigna "s" en zamenhofa Esperanto, kay pe la du apuday sonoy "ks" (aw "kz") oni skribas separate, ciam per du literoy. La paroy de literoy "ch" kay "sh" indikas du fonemoy, kiel en zamenhofa Esperanto kun awtentika ortografio (supersigna). La litero "c", en minime reformata Esperanto, permesas kiel alofonoy la sonoy de la nuda litero "c" kay de la supersignata litero "c"; kiel dirite, por la supersignata litero "s" oni ne uzas la digrafo "sh", sed la litero "x". La litero "j" permesas kiel alofonoy la sonoy de la supersignata litero "j" kay de la supersignata litero "g". La litero "h" permesas kiel alofonoy la sonoy de la nuda litero "h" kay de la supersignata litero "h". La litero "w" sonas kiel la supersignata litero "u". Fine, la litero "y" de la minime reformata Esperanto sonas kiel la litero "j" en zamenhofa Esperanto. La litero "q" ne estas uzata, krom fremday neasimilitay vortoy. Do hi tiu ortografio estas komplete fonetika, teorie kay praktike, kun dudek kvin (25) fonemoy law perfekta paralelo kun la dudek kvin literoy "a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v w x y z". La mayuskloy ne plu estas devigay, kay oni konsilas uzi pe ili nur post ortografia punto kay por propray nomoy personay aw geografiay; skribi cio per minuskloy estas ankaw korekta praktiko en la minime reformita Esperanto.
Anstataw la deviga sufikso de akuzativo, "n", tiu reformo uzas aparta prepozicio de akuzativo, la prepozicio "pe" (el la rumana lingvo). Hi tiu prepozicio ne indikas loka movo, nek dativo, nek alia nuanco escepte la akuzativeco. Oni, tipe, nur uzas ji en ambiguay frazoy (pro hiperbatono, troa longeco, kay tiel plu) aw por emfazo. Pli ol nawdek procentoy da la frazoy kun akuzativo ne bezonas markilo de akuzativo; sed, se necese aw tawge, la prepozicio "pe" indikas la akuzativeco precize kay, lawte, tre klare.
Por eviti ambiguecoy pro la du menciitay xanjoy, la minime reformita Esperanto enkondukas kelkay neologismoy (novparoloy), cefe la partikulo de apudeco "hi" kay la dua singulara persona pronomo "gi". Por aliay distingoy, oni generale retuxetas kelkay paroloy; tiel, "kaprico" estas la generala kaprico, sed la muzika kaprico (muzika stilo iel "kapriceska") nun estas "kapricyo", law ofta prononco de la itala devenvorto. Nur cxirkaw cent vortoy restas tiel xanjatay, pro la malabunda semantika distingado reciproka de la fonemoy nur kunfanditay kiel alofonoy de la sama fonemo (kay sama litero).
La vortaro, la gramatika skemo, ec trayto tiom aparta (kay kritikata) de Esperanto kiel la tabelvortoy, kay tiel plu, dawras senxanje; evidente la minime reformita Esperanto ne estas nova Ido, sed nur simpligita Esperanto.
Sed simpligita Esperanto suficas por veki granda indigno en la listo Veki.
Kial, do, pe ji uzi hi tie? Kutime, mi proyektas uzi hi tie la zamenhofa Esperanto, sed por la enkonduko tawgas la minime reformita Esperanto. Kiam vi legos la evento, vi komprenos la kialo. Poste, ni povos diskuti la afero... per tradicia, zamenhofa Esperanto. Mi sendos kopio de hi tiu mesajo al aliay listoy, speciale al la listo Esp-novo (pri, pro kay per reformita Esperanto).
Yen la evento.
Antawnelonge, hi tie, en Galeguyo, oni anoncis la proksima malapero de la tradicia televizia elsendado, analoga. Anstataw la elsendado analoga, nur funkcios elsendado digitala (fingrodiskreta, kvantodiskreta) por la televizio. Do, por vidi la televizio, baldaw nur du eblecoy restos: yen aceti nova aparato kun awtomata ricevo de la digitala elsendado televizia, yen aceti adaptilo por ricevi la digitala elsendado en la malnovay aparatoy de televizio. La dua solvo estas tre plu ekonomika, kay, krome, ji permesas facile registri la programoy de televizio en ekstera harda disko; la rezulta arkivo estas facile konvertebla al formato de Disko de Vidajo Digitala (DVD), fakta xablono por la digitala reproduktado de filmoy en la modernay elektronikay filmovidiloy.
Do, mi acetis adaptilo por mia malnova televiziaparato. Teknike, la aparato funkciis perfekte kay mi registris filmoy en ekstera harda disko aw en elektronika krayono (pendrayvo). Kiam mi intencis konverti kay gravuri la filmoy al Diskoy de Vidajo Digitala... la procezo malsukcesis. La tipa softvaro de konvertado kay diskogravurado ne kapablis manaji la arkivoy produktitay per la adaptilo.
Mi ne povis vidi la filmoy en la granday ekranoy de alta kvalito por Disko de Vidajo Digitala.
Baldaw, mi komprenis la problemo.
Hodiaw, ekzistas kelkay fakte xablonay formatoy por la elektronika manajado de filmoy, kiel "AVI", "MPG", "MOV", "MP4", "VOB" kay aliay. Sed la adaptilo pe kiu mi acetis uzis alia, stranga formato: la formato "TS". Mi provis konvertiloy por solvi la problemoy; sed hi tiuy konvertiloy foye ne funkciis, kvankam generale yes. Sed, kiam ili funkciis (yen, preskaw ciam) la procezo de konvertado estis tiom malrapida kiom por prokrasti la gravurado de filmo kun dawro de du horoy al kompakta disko de vidajo digitala... ec pli ol dek du horoy, kvankam uzante la xablonay formatoy la procezo estis almenaw dekfoye pli rapida. La komputilo ne estis preparata por tiu formato; la komputilformo "TS" estas ciam peza balasto.
Oni ne povas pasi preskaw unu tago kompleta por gravuri unu filmo.
Sed tiu speco de "supersigno", de eksternorma aw eksternormala formato de komunikado, hi tie havis, felice, alia etoso. La uzantoy de la Televiziado Digitala Tera (TDT) ne estas koterio de frateca (au kielfrateca, kvazawfrateca, psewdofrateca, kay tiel plu) samideanaro, sed simple neformala klubo kun baze nur unu komuna intereso: ricevi la digitala televidsendado kiel eble pley nete, facile kay cipe. Do, ekzistas konkureco kay konkurenco inter la fabrikantoy de televizioy, adaptiloy kay softvaro. Car pe hi tio mi sciis, mi profitis la pluray yaroy de garantio pe kiuy la konsumanto de elektronikay aparatoy juas en Galeguyo. Nature, ne dum la unua yaro sed dum la unua monato (dum la unuay tagoy de tiu unua monato) mi iris al la vendeyo kun mia garantio kay mi protestis, car la adaptilo estis fakte preskaw neutila. La vendantoy iel dubis kay argumentis ke ja ekzistis softvaray konvertiloy kay aliay (monkostozay) aparatoy por vidi senpere la gravuritay filmoy sub formato TS, sed mi insistis pro tio, ke mi rajtis ne uzi registrilo kun eksternorma formato. Ili (la vendistoy) kay mi bone sciis ke aliay fabrikantoy, el la konkurenco, fabrikas adaptiloy por la Televiziado Digitala Tera kiuy registras la filmoy kay kromay televiday programoy per normay kay normalay formatoy. Do, malgraw la komprenebla monperdeto pe kiu por ili (por la vendantoy kay por la fabrikantoy) kawzis la xanjo de adaptilo, la vendantoy sercis alia adaptilo kiu registris la filmoy per normala formato, kay ili xanjis mia malsukcesinta adaptilo. Anstataw la malnova adaptilo, nun mi havas nova adaptilo formatokohera, plimalpi tiom monkosta kiom la malnova. Rapide, mi pruvis la nova adaptilo, registrinte filmoy kay ili kopiinte al kompaktay diskoy de vidajo digitala. Nun, oni ne bezonis konvertilo, car la formato de registrado estis la formato "MPG", la pley tipa por elektronikay filmovidiloy (kay ankaw ofta por Interneto aw Interreto). Oni povas aw rajtas kompari hi tiu formato "MPG", ce la elektronikay filmovidiloy, kun la baza sensupersigna latina alfabeto per la nur dudek ses (26) literoy "a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z", ce la internaciay skribiloy; pe neniu konvertilo bezonas tiuy literoy por la ekranoy aw por la paperpresado. Parenteze, mi profitas la okazintajo por indiki ke, nature, la tipa softvaro por gravuri Diskoy de Vidajo Digitala ne permesas uzi supersignatay literoy, malgraw la naiva, hipokrita aw simple mensoga opinio (kiu dawras yam pli ol cent dek yaroy) kiu diras "La problemo da la supersignoy baldaw estos solvita.". Sed mi ne bezonas supersignoy por gravuri la filmoy, ec se tiuy filmoy aperas kun titoloy kay tekstoy en Esperanto kay per supersignitay literoy. Do, sen neceso de konvertilo, la procezo de gravurado al kompaktay diskoy de video digitala rapidijis draste, el preskaw unu tago kompleta al malmultay minutoy. Kay, sen konvertado, memevidente, neniu malsukceso konvertinte pe filmoy aperis...
Mi ne amas nek malamas la Televiziado Digitala Tera. Simple, mi opinias ke ji estas pli cipa (ekonomika) kay neta ol la malnova Televiziado Analoga; tial, mi uzas ji kay profitas jiay eblecoy, cefe la senpaga, rapida kay perfekta kopiado de nombray interesay filmoy kay aliay programoy elsenditay digitale. Do, kiam mi trovis la neatendita kay eksternormala formato "TS", mi ji rifuzis kay mi postulis normala formato, tipe la formato "MPG", por hi tiu elsendado kay ties registrado.
Simile: mi ne amas nek malamas Esperanto aw la aliay helpantay planitay lingvoy. Mi estas malrawmisto. Simple, mi opinias ke ili, la helpantay planitay lingvoy, oferas uzo pli cipa, efika, klara kay rapida ol la uzo de granday teritoriay lingvoy, ce la medio de la internacia komunikado por homoy sen komuna teritorilingvo. Ya nek Esperanto nek iu alia helpoplalingvo necesas, ekzemple, por la internacia hispanamerika komunikado. Por paroli kun meza rusano, aw meza awstralano, aw meza ruandano, aw meza usonano, mi preferas uzi Esperanto (aw Ido, aw Ikuso, aw Interlingua, aw Lingua Franca Nova, kay tiel plu) ol pene lerni kay paroli la rusa lingvo, la angla lingvo, la kinyaruanda lingvo, kay tiel plu. Male, kun brazilano mi uzus la galega lingvo anstataw Esperanto, car la galega kay la brazila estas du dialektoy de la sama lingvo, pli similay inter si ol Esperanto kay Ido reciproke. Do, kiam mi trovas neatenditay kay eksternormalay komunikivay traytoy en la helpantay planitay lingvoy, pe tiuy traytoy mi evitas. La internacie opaka vortaro de Volapük, la supersignoy aw la akuzativo de Esperanto, la malfonetika ortografio de Occidental, la verbay aw morfosintaksay malregulajoy de Interlingua, la balasta sufikso "al" aw la digrafoy de Ido, kay tiel plu, estas traytoy pe kiuy mi rifuzas, kay mi postulas normalay formatoy: ortografio tute fonetika, verboy ciam regulay, vortaro internacie prenita (kay travideble) el la teritoriay lingvoy pley parolatay en la mondo, gramatiko simpla, regula kay cefe izolantopozicia (kreola aw pijina), kay tiel plu.
La malsameco, la gravega malsameco, inter la balasta televida formato "TS" kay la balastay esperantay supersignoy estas ke la esperantismo estas ne nur, sed ankaw (kay, miaopinie, bedawrinde cefe) simbolnaciista, kvazawreligia kay "amikeca" movado. La volapukismo, la idismo, la novialismo, la linguafrankanovismo, la ulangismo kay aliay planlingvay movadoy prezentas ankaw tiuy "varmay" traytoy kiuy, por mi, rezultas la cirkawbrakado de la urso... cirkawbrakado kiu asfiksias.
Mi ne estas adoranto de la Televiziado Digitala Tera, sed simpla uzanto de tiu televizia sistemo pro intereso kay interezo.
Simile, mi ne estas esperantisto, sed nur esperantoparolanto.
Racie, tiel la Televiziado Digitala Tera kiel la helpantay planitay lingvoy estas nur efikay komunikiloy, neniom pli.
Se la tuta kay longa antawa mesajo vi komprenis bone, ni povas kunlabori. Mi uzas ofte la helpoplanlingvoy, Esperanto inter ili, kvankam mi preferas uzi Ikuso ol uzi Esperanto. Ikuso, sciencoteknike, estas simila al la aliay ewroklonoy post Ido (kvankam pli facila por la mediokra, mezbona aw duonbona lernanto de fremday lingvoy, miaopinie). Tio kio logas pe mi en Ikuso estas ke (jis nun) ne ekzistas la ikusismo kay (denove, jis nun) la uzantoy de Ikuso ne estas ikusistoy, sed ikusoparolantoy. Ili ne "defendas" Ikuso kontraw la aliay helpoplanlingvoy, nek diskutas kay insultas malmilde pro ortografiay aw gramatikay detaloy. Male, kiam ili povas profiti traytoy de aliay helpoplanlingvoy, pe tio ili faras senpere kay senakademie. Mi preferas tio centfoye al la "amikeco" de Volapük, Lingua Franca Nova aw Esperanto.
Sincere, mi pensas ke mi skribis yam tiom da paroloy kiom necesay por ke vi komprenu pe mi. Kay ke, malgraw la ortografio kay la foresto de akuzativa finajo el hi tiu Esperanto, facile vi legis.
Do, jis baldaw, kay elkore, Alexandre Xavier Casanova Domingo (prononco: Alexandre Xabyer Kasanoba Domingo). Imeylo aw elektronika poxto trigrupo@... (trigrupo atelo yahoo punkto es).