At 4:29:10 AM on Tuesday, November 10, 2009, AThompson
wrote:

> En þó kom svo um síðir við umtölur góðra manna með
> Þorsteini, því að hann var vel vinum horfinn (hverfa) og
> gengu margir til að flytja með honum,

> But nevertheless, it came-about thus at last (see um
> síðir, under síð) with (the) talk (persuasions) of good
> men (along) with Þorstein, because he was well backed with
> friends (see under hverfa, Z4) and many (people) went up
> to side (plead?) with him,

I read it as 'plead with him' in the sense of 'join with him
in his plea'.

> Hún var allra kvenna fegurst og best að sér orðin um það
> allt er henni var ósjálfrátt en það er mál manna að henni
> hafi allt verið illa gefið það er henni var sjálfrátt.

> She was of all women fairest and at her best concerning
> all that which was not in her own power but that is the
> talk of men that all that which was within her power has
> been ill-given to her.

Zoëga s.v. <úsjálfráða> actually has <bezt at sér um þat
allt, er henni var úsjálfrátt> 'best gifted in everything
that was not in her own power'.  <Bezt at sér> 'most gifted,
most accomplished', often extended with <(gör) um alla
hluti> or with <(gör) um allar íþróttir>, seems to be
fairly common.

CV s.v. <gefa> (C, just before C.1) has <at henni hafi allt
verit illa gefit þat er henni var sjálfrátt>, glossed 'that
she was a bad woman in everything of her own making' (but
well gifted by nature); I suppose that one might say that
she had been 'ill-gifted' in all that was under her control
-- a nasty piece of work in a lovely and talented package.

Brian

Thanks for sorting out the problems I had in the last part.
Grace
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Brjánn hét konungur sá er hana hafði átta og voru þau þá skilin því að hann
var allra konunga best að sér. Hann sat í Kunnjáttaborg. Bróðir hans var
Úlfur hræða, hinn mesti kappi og hermaður. Fóstri Brjáns konungs hét
Kerþjálfaður. Hann var son Kylfis konungs þess er margar orustur átti við
Brján konung og stökk úr landi fyrir honum og settist í stein. En þá er
Brjánn konungur gekk suður þá fann hann Kylfi konung og sættust þeir þá. Tók
þá Brjánn konungur við syni hans Kerþjálfaði og unni meira en sínum sonum.
Hann var þá roskinn er þetta er tíðinda og var allra manna fræknastur.
Dungaður hét son Brjáns konungs en annar Margaður, þriðji Taðkur, þann
köllum vér Tann. Hann var þeirra yngstur en hinir eldri synir Brjáns konungs
voru frumvaxta og manna vasklegastir. Ekki var Kormlöð móðir barna Brjáns
konungs. En svo var hún orðin grimm Brjáni konungi eftir skilnað þeirra að
hún vildi hann gjarna feigan. Brjánn konungur gaf upp þrisvar útlögum sínum
hinar sömu sakar. En ef þeir misgerðu oftar þá lét hann dæma þá að lögum. Og
má af slíku marka hvílíkur konungur hann hefir verið.

Kormlöð eggjaði mjög Sigtrygg son sinn að drepa Brján konung. Sendi hún hann
af því til Sigurðar jarls að biðja hann liðs. Kom Sigtryggur konungur fyrir
jól til Orkneyja. Þar kom þá og Gilli jarl sem fyrr var ritað.

Svo var mönnum skipað að Sigtryggur konungur sat í miðju hásæti en til
sinnar handar konungi sat hvor jarlanna. Sátu menn þeirra Sigtryggs konungs
og Gilla jarls innar frá en utar frá Sigurði jarli sat Flosi og Þorsteinn
Síðu-Hallsson og var skipuð öll höllin.

Sigtryggur konungur og Gilli jarl vildu heyra tíðindi þau er gerst höfðu um
brennuna og svo síðan er hún varð. Þá var fenginn til Gunnar Lambason að
segja söguna og var settur undir hann stóll.

Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Here´s my translation

Brjánn hét konungur sá er hana hafði átta og voru þau þá skilin því að hann
That king was-called Brján who had her (as wife) and they were then separated (divorced) because he

var allra konunga best að sér. Hann sat í Kunnjáttaborg. Bróðir hans var
was of all kings best as regards to himself. He sat in Kunjáttaborg. His brother was

Úlfur hræða, hinn mesti kappi og hermaður. Fóstri Brjáns konungs hét
Úlf  (the) timid, the best man-of-valour and man-of-war ( warrior). The foster-son of King Brján was-called

Kerþjálfaður. Hann var son Kylfis konungs þess er margar orustur átti við
Kerþjálfað. He was (the) son of King Kylfi, that-one who had many battles against

Brján konung og stökk úr landi fyrir honum og settist í stein. En þá er
King Brján and took-flight from (the country) before him and became a hermit (set himself in a stone-cell). But when

Brjánn konungur gekk suður þá fann hann Kylfi konung og sættust þeir þá. Tók
King Brján went south (on a pilgrimage, see ganga suðr, under suðr, Z1) then he met (found, came upon) King Kylfi and they reached-agreement then.

þá Brjánn konungur við syni hans Kerþjálfaði og unni meira en sínum sonum.
King Brján then received (adopted) his son Kerþjálfað and loved (him) more than his (own) sons.

Hann var þá roskinn er þetta er tíðinda og var allra manna fræknastur (froekinn).
He was then full-grown when this happened (see this cited under tiðindi, Z1) and was of all men most-valiant.

Dungaður hét son Brjáns konungs en annar Margaður, þriðji Taðkur, þann
King Brján’s son was-called Dungað but (the) second (was called) Margað, (the) third Takð, that-one

köllum vér Tann. Hann var þeirra yngstur en hinir eldri synir Brjáns konungs
we call Tann. He was (the) youngest of them but the older sons of King Brján

voru frumvaxta og manna vasklegastir. Ekki var Kormlöð móðir barna Brjáns
were in-their-prime and (the) most gallant-in-bearing of men. Kormlöð was not (the) mother of (the) children of King Brján.

konungs. En svo var hún orðin grimm Brjáni konungi eftir skilnað þeirra að
But she was (had) become so wroth towards King Brján (ie she hated him so much) after their separation that

hún vildi hann gjarna feigan. Brjánn konungur gaf upp þrisvar útlögum sínum
she willingly wanted him fated-to-die (ie she so wished him dead). King Brján gave up (let off, remitted) three-times his outlaws

hinar sömu sakar. En ef þeir misgerðu oftar þá lét hann dæma þá að lögum. Og
for the same offences (reasons). But if they transgressed more-often (ie again), then he caused to judge them according-to (the)-law. And

má af slíku marka hvílíkur konungur hann hefir verið.
(one) from such infer what-kind-of king he has been.


Kormlöð eggjaði mjög Sigtrygg son sinn að drepa Brján konung. Sendi hún hann
Kornlöð egged-on much Sigtrygg, her son, to kill King Brján. She sent him

af því til Sigurðar jarls að biðja hann liðs. Kom Sigtryggur konungur fyrir
for that (purpose) to King Sigurð to request him for support. King Sigtrygg came before

jól til Orkneyja. Þar kom þá og Gilli jarl sem fyrr var ritað.
Yule to (the) Orkneys. There, came then also Earl Gilli as before was written.


Svo var mönnum skipað að Sigtryggur konungur sat í miðju hásæti en til
(It) was so arranged with (the) men that King Sigtrygg sat in (the) middle high-seat but to

sinnar handar konungi sat hvor (hvárr) jarlanna. Sátu menn þeirra Sigtryggs konungs
his (each?) hand (side) of )the) king sat each of (the) earls. (The) men of them, King Sigtrygg and Earl Gilli, sat

og Gilla jarls innar frá en utar frá Sigurði jarli sat Flosi og Þorsteinn
further-in from (them?) but further-out from Earl Sigurð sat Flosi and Þorstein

Síðu-Hallsson og var skipuð öll höllin.
Síðu-Hall’s-son and was all the hall arranged (occupied).


Sigtryggur konungur og Gilli jarl vildu heyra tíðindi þau er gerst höfðu um
King Sigtrygg and Earl Gilli wanted to hear those tidings which had arisen concerning

brennuna og svo síðan er hún varð. Þá var fenginn til Gunnar Lambason að
the burning and also from-that-time when (see síðan er, Z4) it (ie the burning) happened. Then (it, the task) was given to Gunnar Lambi’s-son to

segja söguna og var settur undir hann stóll.
say the story and a stool was set under him.

Brjánn hét konungur sá er hana hafði átta og voru þau þá skilin því að hann
var allra

That king was called Brian who was married to her and they were then
divorced because he was of all

konunga best að sér. Hann sat í Kunnjáttaborg. Bróðir hans var Úlfur hræða,
hinn mesti

kings most accomplished.  He sat in Kunnjattaborg.  His brother was Ulf the
intimidating??, the greatest

kappi og hermaður. Fóstri Brjáns konungs hét Kerþjálfaður. Hann var son
Kylfis konungs

champion and warrior.  A foster son of King Brian's was called Kerthalfad.
He was a son of King Kylfis

þess er margar orustur átti við Brján konung og stökk úr landi fyrir honum
og settist í

the (one) who had a great battle with King Brian and fled the country from
him and became a hermit.

stein. En þá er Brjánn konungur gekk suður þá fann hann Kylfi konung og
sættust þeir þá.

And then when King Brian went south (on a pilgrimage) he met King Kylfi and
they reconciled with each other then.

Tók þá Brjánn konungur við syni hans Kerþjálfaði og unni meira en sínum
sonum. Hann

Then King Brian accepting his son, Kerthjalfad and loved (him) more than his
(own) sons.  He

var þá roskinn er þetta er tíðinda og var allra manna fræknastur. Dungaður
hét son Brjáns

was then full grown when this news is (at this time) and was of all men most
valiant.  A son of King Brian was called Dungad

konungs en annar Margaður, þriðji Taðkur, þann köllum vér Tann. Hann var
þeirra

and the second, Margad, third Tadk - that we call Tann.  He was youngest of
them

yngstur en hinir eldri synir Brjáns konungs voru frumvaxta og manna
vasklegastir. Ekki

and the elder sons of King Brian were in their prime and most valiant of
men.

var Kormlöð móðir barna Brjáns konungs. En svo var hún orðin grimm Brjáni
konungi

Kormlod was not the mother of King Brian's children.  But still she hated
King Brian

eftir skilnað þeirra að hún vildi hann gjarna feigan. Brjánn konungur gaf
upp þrisvar

so much after their divorce that she eagerly wished him dead.  King Brian
remitted from outlawry? thrice the same offenses of them.

útlögum sínum hinar sömu sakar. En ef þeir misgerðu oftar þá lét hann dæma
þá að

But if they transgressed again then he let them be judged in accordance with
the law.

lögum. Og má af slíku marka hvílíkur konungur hann hefir verið.

And (one) may infer from such what sort of king he has been.

Kormlöð eggjaði mjög Sigtrygg son sinn að drepa Brján konung. Sendi hún hann
af því

Kormlod frequently urged Sigtrygg, her son, to kill King Brian.  She sent
him for that

til Sigurðar jarls að biðja hann liðs. Kom Sigtryggur konungur fyrir jól til
Orkneyja. Þar

to Earl Sigurd to ask him for help.  King Sigtrygg came to Orkney before
Yule.

kom þá og Gilli jarl sem fyrr var ritað.

Then Earl Gilli also came there as was written earlier.

Svo var mönnum skipað að Sigtryggur konungur sat í miðju hásæti en til
sinnar handar

People were arranged so that King Sigtrygg sat in the middle highseat and to
either side

konungi sat hvor jarlanna. Sátu menn þeirra Sigtryggs konungs og Gilla jarls
innar frá en

of the king sat earls.  Their men, King Sigtrygg's and Earl Gilli's, sat
more to the inside and

utar frá Sigurði jarli sat Flosi og Þorsteinn Síðu-Hallsson og var skipuð
öll höllin.

more to the outside of Earl Sigurd sat Flosi and Thorstein, Hall of Sida's
son and the entire hall was arranged.

Sigtryggur konungur og Gilli jarl vildu heyra tíðindi þau er gerst höfðu um
brennuna og

King Sigtrygg and Earl Gilli wanted to hear the news what had happened
concerning the burnings and



svo síðan er hún varð. Þá var fenginn til Gunnar Lambason að segja söguna og
var settur undir hann stóll.

also afterwards what became of it.  Then (it) was fitting that Gunnar Lambi'
son tell the story and a stool was placed under him.

Grace
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Medieval naming practices have been a hobby of mine for a
long time, so I thought that I'd add a few comments on
these.

At 11:42:56 AM on Friday, November 13, 2009, Fred and Grace
Hatton wrote:

> Hann sat í Kunnjáttaborg.
> He sat in Kunnjattaborg.

<Kunnjátta> is the Old Norse respelling of Old Irish
<Connechta> '(inhabitants of) Connaught', so <Kunnjáttaborg>
would literally be 'fortress of Connaught'.

> Bróðir hans var Úlfur hræða
> His brother was Ulf the intimidating??

The byname appears in various forms in different
manuscripts, including <hreða>.  Its meaning isn't certain,
but it may go with <hrœða> 'disquiet, disturbance'.

> Fóstri Brjáns konungs hét Kerþjálfaður.
> A foster son of King Brian's was called Kerthalfad.

<Kerþjálfaðr> is an Old Norse attempt at Old Irish
<Tairdelbach>, which was pronounced very roughly
\TAR-ðel-vakh\.

> Hann var son Kylfis konungs
> He was a son of King Kylfis

Nominative <Kylfir>.  I've never been able to figure out
what Old Irish name -- if any! -- underlies this one.

> Dungaður hét son Brjáns
> A son of King Brian was called Dungad

<Dungaðr> is for Old Irish <Donnchad>, which was roughly
\DOHN-khað\.

> konungs en annar Margaður,
> and the second, Margad,

Old Irish <Murchad>.

> þriðji Taðkur, þann köllum vér Tann.
> third Tadk - that we call Tann.

Old Irish <Tadc>, pronounced like Old Norse <Taðk>.

> Ekki var Kormlöð móðir barna Brjáns konungs.
> Kormlod was not the mother of King Brian's children.

<Kormlöð> is Old Irish <Gormflaith>, roughly \GORM-laþ\.

> Sigtryggur konungur og Gilli jarl vildu heyra tíðindi þau
> er gerst höfðu um brennuna og svo síðan er hún varð.

> King Sigtrygg and Earl Gilli wanted to hear the news what
> had happened concerning the burnings

<Brennuna> is accusative singular, 'the burning'.

> and also afterwards what became of it.

<Síðan er hún varð> is 'after it (= the burning) happened'.

> Þá var fenginn til Gunnar Lambason að segja söguna og var
> settur undir hann stóll.

> Then (it) was fitting that Gunnar Lambi' son tell the
> story and a stool was placed under him.

Zoëga s.v. <fá> (12): <fá e-n til at gøra e-t> 'to get
someone to do a thing'.  Gunnarr was chosen (or perhaps
persuaded) to tell the story.

Brjánn

Thanks for your help with the last translation.
Grace

Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

155. kafli

Í þenna tíma komu þeir Kári og Kolbeinn og Dagviður hvíti til Hrosseyjar
öllum á óvart og gengu upp þegar á land en nokkurir menn gættu skips. Kári
og þeir félagar gengu upp til jarlsbæjarins og komu að höllinni um drykkju.
Bar það saman og þá var Gunnar að að segja söguna en þeir Kári hlýddu til á
meðan úti. Þetta var jóladaginn sjálfan.

Sigtryggur konungur spurði: "Hversu þoldi Skarphéðinn í brennunni?"

"Vel fyrst lengi," sagði Gunnar, "en þó lauk svo að hann grét."

Og um allar sagnir hallaði hann mjög til en ló víða frá.

Kári stóðst þetta eigi. Hljóp hann þá inn með brugðnu sverði og kvað vísu
þessa:


   Hrósa hildar fúsir,
   hvað hafa til fregið skatnar
   hve, ráfáka, rákum?
   rennendr Níals brennu.
   Varðat veiti-Njörðum
   víðeims að það síðan,
   hrátt gat hrafn að slíta
   hold, slælega goldið.
Þá hljóp hann innar eftir höllinni og hjó á hálsinn Gunnari Lambasyni og svo
snart að höfuðið fauk upp á borðið fyrir konunginn og jarlana. Urðu borðin í
blóði einu og svo klæðin jarlanna.

Sigurður jarl kenndi manninn þann er vegið hafði vígið og mælti: "Takið þér
Kára og drepið hann."

Kári hafði verið hirðmaður Sigurðar jarls og var allra manna vinsælastur og
stóð engi upp að heldur þó að jarl ræddi um.

Kári mælti: "Það munu margir mæla herra að eg hafi þetta verk fyrir yður
unnið að hefna hirðmanns yðvars."

Flosi mælti: "Ekki gerði Kári þetta um sakleysi því að hann er í engum
sættum við oss. Gerði hann það að sem hann átti."

Kári gekk í braut og varð ekki eftir honum gengið. Fór Kári til skips síns
og þeir félagar. Var þá veður gott. Sigldu þeir suður til Kataness og fóru
upp í Þrasvík til göfugs manns er Skeggi hét og voru með honum mjög lengi.

Þeir í Orkneyjum hreinsuðu borðin og báru út hinn dauða. Jarli var sagt að
þeir hefðu siglt suður til Skotlands.

Sigtryggur konungur mælti: "Þessi var herðimaður mikill fyrir sér er svo
rösklega vann að og sást ekki fyrir."

Sigurður jarl svaraði: "Engum manni er Kári líkur í hvatleik sínum og
áræði."

Flosi tók nú til og sagði söguna frá brennunni. Bar hann öllum vel og var
því trúað.

Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Here’s my translation. I will leave the verse for others to unravel J

Kveðja

Alan

155. kafli



Í þenna tíma komu þeir Kári og Kolbeinn og Dagviður hvíti til Hrosseyjar
At this time, they, Kári and Kolbein and Dagvið (the) White came to Hrossey (Horse Island)

öllum á óvart (úvarr) og gengu upp þegar á land en nokkurir menn gættu skips. Kári
unbeknownst (unawares) to all and walked up at-once onto land (ashore) and some men guarded (the) ship. Kári

og þeir félagar gengu upp til jarlsbæjarins (boer) og komu að höllinni um drykkju.
and they, (his) companions, walked up to the earl’s-landed-estate and came to the hall during drinking.

Bar (bera) það saman og þá var Gunnar að að segja söguna en þeir Kári hlýddu til á
That happened (see bera saman, Z.II.2) together and then (This event coincided with the moment?) Gunnar was busy at (see vera at, Z10) telling the story, but (and) they, Kári (and co) listened to (it)

meðan úti. Þetta var jóladaginn sjálfan.
while outside. This was the Yule-day itself.


Sigtryggur konungur spurði: "Hversu þoldi Skarphéðinn í brennunni?"
King Sigtrygg asked: ‘How did Skarphéðin endure in the burning?’


"Vel fyrst lengi," sagði Gunnar, "en þó lauk svo að hann grét."
’Well at-first for-a-long-time,’ said Gunnar, ‘but nevertheless (it) ended such that he cried.’


Og um allar sagnir hallaði hann mjög til en ló (ljúga) víða frá.
And he misreported much concerning all the story but (and) lied extensively about (it).


Kári stóðst þetta eigi. Hljóp hann þá inn með brugðnu (pp of bregða) sverði og kvað vísu þessa:
Kári  tolerated this not. He ran then inside with drawn sword and recited this verse:


Hrósa hildar fúsir,


hvað hafa til fregið skatnar


hve, ráfáka, rákum?


rennendr Níals brennu.


Varðat veiti-Njörðum


víðeims að það síðan,


hrátt gat hrafn að slíta


hold, slælega goldið.


Þá hljóp hann innar eftir höllinni og hjó á hálsinn Gunnari Lambasyni og svo
Then he ran further-inside along the hall and hewed at the neck of Gunnar Lambi’s-son and so

snart að höfuðið fauk (fjúka) upp á borðið fyrir konunginn og jarlana. Urðu borðin í
swiftly that the head flew up on-to the table before (in front of) the king and the earl. The tables became (covered)

blóði einu og svo klæðin jarlanna.
in blood alone (?) and also the clothes of the earl.


Sigurður jarl kenndi manninn þann er vegið hafði vígið og mælti: "Takið þér
Earl Sigurð recognised that man who had committed the slaying and spoke: ‘Seize (you)

Kára og drepið hann."
Kári and kill him.’


Kári hafði verið hirðmaður Sigurðar jarls og var allra manna vinsælastur og
Kári had been Earl Sigurð’s ‘kings-man’ and was of all men most-popular and

stóð engi upp að heldur þó að jarl ræddi um.
none stood up although (see at heldr þótt, under heldr, Z2) (the) earl spoke about (it, ie ordered it).


Kári mælti: "Það munu margir mæla herra að eg hafi þetta verk fyrir yður
Kári spoke: ‘Many will speak, lord, that I have done this deed for you

unnið (vinna) að hefna hirðmanns yðvars."
to avenge your ‘king’s-man.’’


Flosi mælti: "Ekki gerði Kári þetta um sakleysi því að hann er í engum
Flosi spoke: ‘Kári did this not without cause (see um sakleysi, under sakleysi, Z1) because he is in no

sættum við oss. Gerði hann það að sem hann átti."
settlements with us. He did that as he was-obliged-to (had-a-right-to).’


Kári gekk í braut og varð ekki eftir honum gengið. Fór Kári til skips síns
Kári walked away and (it) became not after him walked (he was not pursued, see verða + pp, Z6). Kári went to his ship

og þeir félagar. Var þá veður gott. Sigldu þeir suður til Kataness og fóru
and they (his) companions. (The) weather was then good. They sailed south to Katanes (Caithness) and went

upp í Þrasvík til göfugs manns er Skeggi hét og voru með honum mjög lengi.
up into Þrasvík to a noble man who was-called Skeggi and (they) were (stayed) with him a very long-time.


Þeir í Orkneyjum hreinsuðu borðin og báru út hinn dauða. Jarli var sagt að
They in (the) Orkneys cleaned the tables and carried out (the) dead (one). (It) was said to (the) earl that

þeir hefðu siglt suður til Skotlands.
they had sailed south to Scotland.


Sigtryggur konungur mælti: "Þessi var herðimaður mikill fyrir sér er svo
King Sigtrygg spoke: ‘This was a great ‘king’s-man’ within himself who so

rösklega vann að og sást ekki fyrir."
gallantly acted and looked not before (ie was not cautious)


Sigurður jarl svaraði: "Engum manni er Kári líkur í hvatleik sínum og áræði."
Earl Sigurð answered: ‘Kári is like to no man in his alacrity and courage.’


Flosi tók nú til og sagði söguna frá brennunni. Bar hann öllum vel og var því trúað.
Flosi now began and said the story about the burning. He gave-a-favourable account of everyone (see bera e-m vel söguna, under bera, Z7) and (he) was for that (reason) believed.

I had some problems here and there - mostly with the verse, but a bit less
than usual because Kari had to compose that on the fly since he was leaping
into the room at the time.
Grace


155. kafli

Í þenna tíma komu þeir Kári og Kolbeinn og Dagviður hvíti til Hrosseyjar
öllum á óvart

At that time they, Kari and Kolbein and Dagvid the white all came to Horse
Island (with the residents there) unaware

og gengu upp þegar á land en nokkurir menn gættu skips. Kári og þeir félagar
gengu upp

and went up at once on land but some men guarded the ship.  Kari and those
comrades went up

til jarlsbæjarins og komu að höllinni um drykkju. Bar það saman og þá var
Gunnar að að

to the earl's farmstead and came to the hall during the drinking.  It
coincided also that Gunnar was

segja söguna en þeir Kári hlýddu til á meðan úti. Þetta var jóladaginn
sjálfan.

telling the story but they, Kari (and company) listened to (it) meanwhile
outside.  This was the precise day of Yule (Christmas Day).

Sigtryggur konungur spurði: "Hversu þoldi Skarphéðinn í brennunni?"

King Sigtrygg asked, "How did Skarphedinn bear up in the burning?"

"Vel fyrst lengi," sagði Gunnar, "en þó lauk svo að hann grét."

"Well, at first, for a long time," said Gunnar, "but still it ended so that
he wept."

Og um allar sagnir hallaði hann mjög til en ló víða frá.

And  he gave a very unfair report about it and lied extensively about
(things).

Kári stóðst þetta eigi. Hljóp hann þá inn með brugðnu sverði og kvað vísu
þessa:

Kari couldn't stand this.  He leaped in then with drawn sword and recited
this verse:

Hrósa hildar fúsir,

Of battles of eager horses?



hvað hafa til fregið skatnar

what has been asked about it of men



hve, ráfáka, rákum?

why, shiftless ones?, driven



rennendr Níals brennu.

running (from?) Njall's burning.



Varðat veiti-Njörðum

not defend ??????



víðeims að það síðan,

reeking widely?? at that later,



hrátt gat hrafn að slíta

a raven was able to tear off raw flesh



hold, slælega goldið.

yielded, without energy.

Þá hljóp hann innar eftir höllinni og hjó á hálsinn Gunnari Lambasyni og svo
snart að

Then he leaped back more inside the hall and hewed at the neck of Gunnar
Lambi's son and so swiftly that

höfuðið fauk upp á borðið fyrir konunginn og jarlana. Urðu borðin í blóði
einu og svo klæðin jarlanna.

the head flew up on the table before the king and the earls.  The table
became bloody at once?  and thus

Sigurður jarl kenndi manninn þann er vegið hafði vígið og mælti: "Takið þér
Kára og drepið hann."

Earl Sigurd recognized the man, the one who had slain the man and spoke,
"You seize Kari and kill him!"

Kári hafði verið hirðmaður Sigurðar jarls og var allra manna vinsælastur og
stóð engi upp að heldur þó að jarl ræddi um.

Kari had been a king's man of Earl Sigurd and was of all men most friendly
and none stood up even though the earl advised (them) to.

Kári mælti: "Það munu margir mæla herra að eg hafi þetta verk fyrir yður
unnið að hefna hirðmanns yðvars."

Kari spoke, "Many will say it, Lord, that I have done this deed for you to
avenge your

king's man."

Flosi mælti: "Ekki gerði Kári þetta um sakleysi því að hann er í engum
sættum við oss. Gerði hann það að sem hann átti."

Flosi spoke, "Kari did not do this innocently because he is not reconciled
with us.

He did it as he had to."

Kári gekk í braut og varð ekki eftir honum gengið. Fór Kári til skips síns
og þeir félagar.

Kari went away and none went after him.  Kari and his companions went to his
ship.

Var þá veður gott. Sigldu þeir suður til Kataness og fóru upp í Þrasvík til
göfugs manns er

The weather was good then.  They sailed south to Kataness and went up to
Thrasvik to a noble man who

Skeggi hét og voru með honum mjög lengi.

was called Skeggi and stayed with him for a very long time.

Þeir í Orkneyjum hreinsuðu borðin og báru út hinn dauða. Jarli var sagt að
þeir hefðu siglt suður til Skotlands.

They in Orkney cleaned the table and carried out the dead.  To the earl was
said that they had sailed south to Scotland.

Sigtryggur konungur mælti: "Þessi var herðimaður mikill fyrir sér er svo
rösklega vann að og sást ekki fyrir."

King Sigtrigg spoke, "This was a powerful king's man who performed so
bravely that also no (one?) has seen before."

Sigurður jarl svaraði: "Engum manni er Kári líkur í hvatleik sínum og
áræði."

Earl Sigurd answered, "Kari is like no man in his alacrity and attack."

Flosi tók nú til og sagði söguna frá brennunni. Bar hann öllum vel og var
því trúað.

Flosi began now and told the story of the burning.  He reported everything
well and it was believed.
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

At 4:50:55 AM on Tuesday, November 17, 2009, AThompson
wrote:

> Here’s my translation. I will leave the verse for others
> to unravel :-)

I've not looked at anything else yet, but I had a go at the
verse.  Out of habit I've used a more traditional
normalization, and I've changed the punctuation a bit.

   Hrósa hildar fúsir,
   hvat hafa til fregit skatnar
   hvé, ráfáka, rákum,
   rennendr Níals brennu;
   varðat veiti-Njörðum
   víðeims at þat síðan
   (hrátt gat hrafn at slíta
   hold) slæliga goldit.

Here's a stab at a fairly literal translation, which I've
attempted to punctuate in such a way that it's not
*completely* unintelligible as English:

   [They] boast, battle-eager --
   what have men heard of
   how we drove [them]? -- spar-horses'
   drivers, of Njál's burning;
   not were giving-Njörðs
   of sea-fire after that
   ([the] raven could tear raw
   flesh) listlessly repaid.

I'm interpreting it as if a prose version read something
like this:

   Hildar fúsir rennendr ráfáka hrósa brennu Níals; hvat hafa
   skatnar fregit til, hvé rákum?  Viðeims veiti-Njörðum
   varðat goldit slæliga síðan at þat: hrafn gat hrátt hold
   at slíta.

<Hildar> is the gen. sing. of <hildr> 'battle' (poet.).
<Fúsir> is the nom. pl. of <fúss> 'eager'.  <Rennendr> is
the nom. pl. of <rennandi> 'one who makes (something) run',
from the past part. of <renna> 'to make run'; it's the only
nom. pl. noun in sight, so it must be what <fúsir> modifies.
<Fákr> is 'horse' (poet.), and <rá> is 'a sail-yard, a
spar', so <ráfákr> is 'a sail-yard horse, a spar-horse',
i.e., a ship.  <Ráfáka> can only be the gen. or acc. pl.;
here it seems to be a gen. pl., <rennendr ráfáka> being
'drivers of spar-horses', i.e., 'seamen', and by extension
simply 'men, warriors'.  <Hrósa> is 'to praise', but CV
notes that it often has a sense of 'boast', which seems more
appropriate here; the thing praised or boasted of is in the
dative, here <brennu Níals> 'Njál's burning'.  The first
clause is then:

   Battle-eager men boast of Njál's burning.

<Skatnar> is the nom. pl. of <skati> 'man' (poet.).
<Fregit> is the past part. of <fregna> 'to hear of, be
informed of', in the neut. sing. acc. to agree with the
object <hvat>.  <Rákum> is 3pl. pret. indic. of <reka> 'to
drive, to pursue'.  The second clause is:

   What have men heard of how we drove [them off]?

<Víðeims> is the gen. sing. of <víðeimr>, which seems to be
a compound of <víðir> 'the wide sea, the main' (poet.)
[found in CV but not in Z] and <eimr> 'reek, vapor' [in CV,
and in Z s.v. <eimi>], poetically used as a metaphor for
fire.  <Víðeimr> 'sea-fire' is a kenning for gold.  <Veiti->
appears to be from <veita> 'to give', and <Njörðr> is one of
the of the Vanir.  The name is from PGmc. *Nerþuz, so it's a
u-stem, like <skjöldr> 'a shield', and declines similarly.
In particular, <Njörðum> is a dat. pl., so the nom. is
<veiti-Nirðir> 'giving-Njörðs', and <víðeims veiti-Nirðir>
are 'gold's giving-Njörðs', hence 'gold's giving-gods',
whence 'generous gods', 'generous men', and finally simply
'men'.  <Slæliga> is 'without energy, slowly, dully'.
<Goldit> is the neut. nom. sing. past part. of <gjalda> 'to
(re)pay', and <varðat> seems to be <varð-at>, the past tense
of <verða> with the negative suffix <-at>.  The third clause
is then:

   Men were not repaid listlessly after that.

This looks like a fairly typical litotes, an understated way
of saying that they were vigorously repaid for the burning.

Finally, <hrafn gat hrátt hold at slíta> is straightforward:

   [The] raven was able to tear raw flesh.

The overall sense seems to be:

   The battle-eager warriors boast of Njál's burning, but
   what have men heard of how we drove them off?  They were
   vigorously repaid for their eagerness: ravens feasted on
   their raw flesh.

Brian

--- In norse_course@yahoogroups.com, "AThompson" <athompso@...> wrote:

[...]

> Bar (bera) það saman og þá var Gunnar að að segja söguna

> That happened (see bera saman, Z.II.2) together and then (This
> event coincided with the moment?) Gunnar was busy at (see vera at,
> Z10) telling the story

I think that your eye slipped to the next entry: <bera saman> is
glossed 'to coincide'.  (This of course makes your interpretation
basically right anyway: they arrived at the hall as G. was telling
the story.)

[...]

> Urðu borðin í blóði einu

> The tables became (covered) in blood alone (?)

Compare <var þat raufar einar> 'it was all in holes, mere tatters'
(Zoëga s.v. <einn> (7); I make it 'the tables were all over blood'.
CV s.v. <einn> A.III.beta actually has this clause, glossing it
'the tables were bedabbled with blood all over'.  (Tables that are
<í blóði einu> appear in other sagas, too.)

[...]

> Sigtryggur konungur mælti: "Þessi var herðimaður mikill fyrir sér

> King Sigtrygg spoke: `This was a great `king's-man' within himself

Zoëga s.v. <fyrir> (13): <mikill f[yrir] sér> 'strong, powerful'.

Brian

http://norse.ulver.com/dct/zoega/b.html
http://www.northvegr.org/zoega/h073.php

It's in both of these online Zoegas, also Cleasby/Vigfusson and Fritzner:

http://lexicon.ff.cuni.cz/png/oi_cleasbyvigfusson/b0083.png
http://www.edd.uio.no/perl/search/search.cgi?appid=86&tabid=1275

These dictionaries follow the usual Icelandic prectice of putting <ú> (that's
<u> with an acute accent) after <u> with no acute accent. In general, a vowel
with an acute accent comse after the one with no acute accent in dictionaries,
except that C/V and Zoega list <e> and <é> together, not ordering them according
to whether there's an accent.

--- In norse_course@yahoogroups.com, CalecM@... wrote:
>
> So I'm translating one of the readings in Thorgeirsson & Guthlaugsson  and
> come across the word "brunnr."  Rather than flip through the Vocabulary
> section of the lesson, I grabbed Faulkes & Barnes "Glossary."  Couldn't  find
> it there.  Went back to Th & G and found it glossed as  "well."  Next I went
> online and looked it up in Zoega, and couldn't find it  there, either.  So
> my question is, "What the heck?"  (or in modern  English, "WTF?")  Did Th & G
> use a modern Icelandic word?  Do I  not know how to look up words in the
> dictionary?  Is Faulkes & Barnes  only limited to glossing the words used in
> their Reader?  Or what?
>
> Thank you so much for your help!
>    Alec MacLean
>

Thanks for sorting out the verses!
Grace
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Sigtryggur konungur vakti þá til um erindi sín við Sigurð jarl og bað hann
fara til orustu með sér í móti Brjáni konungi. Jarl var lengi erfiður en þar
kom um síðir að hann gerði á kost. Mælti hann það til að eiga móður hans og
vera síðan konungur á Írlandi ef þeir felldu Brján. En allir löttu Sigurð
jarl í að ganga og týði ekki. Skildu þeir að því að Sigurður jarl hét
ferðinni en Sigtryggur konungur hét honum móður sinni og konungdómi. Var svo
mælt að Sigurður jarl skyldi kominn með her sinn allan til Dyflinnar að
pálmsunnudegi.

Fór Sigtryggur konungur þá suður til Írlands og sagði Kormlöðu móður sinni
að jarl hafði í gengið og svo hvað hann hafði til unnið. Hún lét vel yfir
því en kvað þau þó skyldu draga að meira lið. Sigtryggur spurði hvaðan þess
væri að von.

Hún sagði að víkingar tveir lágu úti fyrir vestan Mön og höfðu þrjá tigu
skipa "og svo harðfengir að ekki stendur við. Heitir annar Óspakur en annar
Bróðir. Þú skalt fara til móts við þá og lát ekki að skorta að koma þeim í
með þér hvað sem þeir mæla til."

Sigtryggur konungur fer nú og leitar víkinganna og fann þá fyrir utan Mön.
Ber Sigtryggur konungur þegar upp erindi sín en Bróðir skarst undan allt til
þess er Sigtryggur konungur hét honum konungdómi og móður sinni. Og skyldi
þetta fara svo hljótt að Sigurður jarl yrði eigi vís. Hann skyldi og koma
fyrir pálmsunnudag með her sinn til Dyflinnar. Sigtryggur konungur fór heim
til móður sinnar og sagði henni hvar þá var komið.

Eftir þetta talast þeir við Óspakur og Bróðir. Sagði þá Bróðir Óspaki alla
viðræðu þeirra Sigtryggs og bað hann fara til bardaga með sér í móti Brjáni
konungi og kvað sér mikið við liggja. Óspakur kvaðst eigi vilja berjast í
móti svo góðum konungi.

Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Sigtryggur konungur vakti þá til um erindi sín við Sigurð jarl og bað hann
fara til orustu

King Sigtrygg raised the question then about his errand with Earl Sigurd and
asked him to go to battle

með sér í móti Brjáni konungi. Jarl var lengi erfiður en þar kom um síðir að
hann gerði á

with him against King Brian.  The earl was reluctant for a long time but it
came about later that he made the choice to.

kost. Mælti hann það til að eiga móður hans og vera síðan konungur á Írlandi
ef þeir

He expressed a wish to marry his mother and be afterwards King of Ireland if
they

felldu Brján. En allir löttu Sigurð jarl í að ganga og týði ekki. Skildu
þeir að því að

dethroned Brian.  But all dissuaded earl Sigurd from going and it was of no
avail.  They parted because

Sigurður jarl hét ferðinni en Sigtryggur konungur hét honum móður sinni og

earl Sigurd promised the journey and King Sigtrygg promised him his mother
and

konungdómi. Var svo mælt að Sigurður jarl skyldi kominn með her sinn allan
til Dyflinnar að pálmsunnudegi.

kingdom.  (It) was decided that Earl Sigurd should arrive with his all
troops to

Dublin on Palm Sunday.

Fór Sigtryggur konungur þá suður til Írlands og sagði Kormlöðu móður sinni
að jarl hafði

Then King Sigtrygg went south to Ireland and told Kormlod, his mother, what
the earl

í gengið og svo hvað hann hafði til unnið. Hún lét vel yfir því en kvað þau
þó skyldu

had underway (the same as German: in Gang?) and also what he had to perform.
She expressed approval about it and said they should still

draga að meira lið. Sigtryggur spurði hvaðan þess væri að von.

gather more help.  Sigtrygg asked whence this were to be expected.

Hún sagði að víkingar tveir lágu úti fyrir vestan Mön og höfðu þrjá tigu
skipa "og svo

She said that two Vikings lay out at sea west of Mon and had thirty ships
"and so

harðfengir að ekki stendur við. Heitir annar Óspakur en annar Bróðir. Þú
skalt fara til

tough that (one) could not withstand (them).  One was called Ospak and the
other Brodir.  You shall go to

móts við þá og lát ekki að skorta að koma þeim í með þér hvað sem þeir mæla
til."

meet with them and let nothing be lacking that (you) bring them in with you
whatever they want."

Sigtryggur konungur fer nú og leitar víkinganna og fann þá fyrir utan Mön.
Ber

King Sigtrygg goes now and seeks the Vikings and found them west of Mon.

Sigtryggur konungur þegar upp erindi sín en Bróðir skarst undan allt til
þess er

King Sigtrygg brought up his errand at once and Brodir declined everything
until this when

Sigtryggur konungur hét honum konungdómi og móður sinni. Og skyldi þetta
fara svo

King Sigtrygg promised him (the) kingdom and his mother.  And  decided this
to go so

hljótt að Sigurður jarl yrði eigi vís. Hann skyldi og koma fyrir
pálmsunnudag með her

secretly that Earl Sigurd not became wise (to the double dealing).  He
parted and brought his troops before Palm Sunday

sinn til Dyflinnar. Sigtryggur konungur fór heim til móður sinnar og sagði
henni hvar þá var komið.

to Dublin.  King Sigtrygg went home to his mother and told her how matters
stood.

Eftir þetta talast þeir við Óspakur og Bróðir. Sagði þá Bróðir Óspaki alla
viðræðu þeirra

After that they spoke with Ospak and Brodir.  Then Brodir told Ospak all
their conversation

Sigtryggs og bað hann fara til bardaga með sér í móti Brjáni konungi og kvað
sér mikið

(his and) Sigtrygg's and asked him to go to battle with him against King
Brian and said

við liggja. Óspakur kvaðst eigi vilja berjast í móti svo góðum konungi. Urðu
þeir þá báðir

much lay at stake for him.  Ospak declared not to want to fight against so
good a king.
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Here’s my translation.

Thanks Brian for unravelling the verse and other bits and pieces.

Kveðja

Alan

Sigtryggur konungur vakti (vekja) þá til um erindi sín við Sigurð jarl og bað hann
King  Sigtrygg mentioned (see vekja til um e-t við e-n, Z5) then his business with Earl Sigurð and asked him

fara til orustu (orrosta) með sér í móti Brjáni konungi. Jarl var lengi erfiður en þar
to go to battle with him against King Brján. (The) Earl was difficult (recalcitrant) for-a-long-time but there

kom um síðir að hann gerði á kost. Mælti hann það til að eiga móður hans og
(it) came at last that he made a pro-choice. He spoke towards that (ie made a claim, see mæla e-t til e-s, Z3) to have (as wife) his mother and 

vera síðan konungur á Írlandi ef þeir felldu (fella, killed I think. Doesn´t seem to me any suggestion of frá landi) Brján. En allir löttu Sigurð
to be after-that King in Ireland if they felled (killed) Brján, But all dissuaded (couldn’t find in Z, but maybe related to noun löt ?) Earl Sigurð

jarl í að ganga og týði (týja) ekki. Skildu þeir að því að Sigurður jarl hét
to go into (ie join in with Sigtrygg) and (but) (it) availed not. They parted at that (point) that Earl Sigurð promised

ferðinni en Sigtryggur konungur hét honum móður sinni og konungdómi. Var svo
the journey but (and) King Sigtrygg promised to him his mother and (the) kingdom. (It) was so

mælt að Sigurður jarl skyldi kominn með her sinn allan til Dyflinnar að pálmsunnudegi.
spoken (stipulated) that Earl Sigurð should (be) come with all his army to Dyflinn (Dublin) on Palm-Sunday.


Fór Sigtryggur konungur þá suður til Írlands og sagði Kormlöðu móður sinni
King Sigtrygg went then south to Ireland and said to Kormlöð, his mother,

að jarl hafði í gengið og svo hvað hann hafði til unnið (past participle). Hún lét vel yfir
that (the) earl had gone into (with them, ie joined their force) and also what he had done. She behaved well over that (ie she expressed approval, see láta vel yfir, Z12)

því en kvað þau þó skyldu draga að meira lið. Sigtryggur spurði hvaðan þess væri að von (ván).
but declared they nevertheless should collect (raise) more support (forces). Sigtrygg asked whence (there) was expectation of that.


Hún sagði að víkingar tveir lágu úti fyrir vestan Mön og höfðu þrjá tigu
She said that two vikings lay out  west of Man and (they) had three-tens (thirty)

skipa "og svo harðfengir að ekki stendur við. Heitir annar Óspakur en annar
of ships ‘and so hardy that nothing stands against (them). One is-called Óspak and the other

Bróðir. Þú skalt fara til móts við þá og lát ekki að skorta að koma þeim í
Bróðir. You shall go to a meeting with them and allow nothing to be lacking (verb skorta?) to bring them in

með þér hvað sem þeir mæla til."
with you whatever they speak towards (it, ie claim or call for, see mæala til, Z3).’


Sigtryggur konungur fer nú og leitar víkinganna og fann þá fyrir utan Mön.
King Sigtryyg goes now and seeks the vikings and finds (meets) them outside (ie off the coast of) Man.

Ber Sigtryggur konungur þegar upp erindi sín en Bróðir skarst undan allt til
King Sigtrygg bears (delivers) up at once his message (business) but Bróðir refused (see skerast undan , refl, Z8) completely until

þess er Sigtryggur konungur hét honum konungdómi og móður sinni. Og skyldi (skulu)
King Sigtrygg promised him (the) kingdom and his mother. And this should

þetta fara svo hljótt að Sigurður jarl yrði eigi vís. Hann skyldi og koma
go so silently (be so hush-hush) that Earl Sigurð became not aware (wise to it). He should also come

fyrir pálmsunnudag með her sinn til Dyflinnar. Sigtryggur konungur fór heim
before Palm Sunday with his army to Dublin. King Sigtrygg went home

til móður sinnar og sagði henni hvar þá var komið.
to his mother and said to her where (it) was then come to (what stage matters had reached).


Eftir þetta talast þeir við Óspakur og Bróðir (nominative, subjects). Sagði þá Bróðir Óspaki alla
After this they, Óspak and Bróðir talked-with-each-other. Bróðir then said to Óspak all

viðræðu þeirra Sigtryggs og bað hann fara til bardaga með sér í móti Brjáni
(the) conversation of them, Sigtrygg (and himself) and asked him to go to (the) battle with him against King Brján

konungi og kvað sér mikið við liggja. Óspakur kvaðst eigi vilja berjast í
and declared much to lie (depend) on (it) for himself. Ófspak declared-of-himself not to want to fight

móti svo góðum konungi.
in opposition to such a good king.

At 12:40:09 PM on Sunday, November 22, 2009, CalecM@...
wrote:

> Microsoft's "Icelandic" keyboard setting has the thorn and
> the eth, but I'm not finding the long vowels. Does
> everybody else just set up hot keys for these, or is there
> another keyboard setting that works better?

On the Icelandic keyboard the single quote is a dead key:
hit it, then hit the vowel, and you'll get the acute accent.
(For further information see <http://www.inlofna.org/INL_Tech.html>.)
You didn't mention the æ-ligature, but I assume that you
found it, to the right of the L.  (See the picture at
<http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ec/Icelandic_KB.png>
for the full layout, if you haven't another source.)

I only just now set up the Icelandic keyboard in order to
answer your question; I normally use a freeware program
called AllChars, available at <http://allchars.zwolnet.com/>.
If you're running Vista, don't use the Alpha Version 5: I
couldn't make it work, but Version 4 has worked for
everything that I need.

Brian

I keep mistaking skyldi (skilja) for skyldi (skulu).  Thanks, Alan!
Grace

Og skyldi (skulu) þetta fara svo hljótt að Sigurður jarl yrði eigi vís.
  And this should go so silently (be so hush-hush) that Earl Sigurð became
not aware (wise
to it).

Hann skyldi og koma fyrir pálmsunnudag með her sinn til Dyflinnar.
  He should also come before Palm Sunday with his army to Dublin.

Eftir þetta talast þeir við Óspakur og Bróðir (nominative, subjects).
After this they, Óspak and Bróðir talked-with-each-other.

Grace
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Urðu þeir þá báðir reiðir og skiptu þegar liði sínu. Hafði Óspakur tíu skip
en Bróðir tuttugu. Óspakur var heiðinn og allra manna vitrastur. Hann lagði
skip sín inn á sundið en Bróðir lá fyrir utan. Bróðir hafði verið maður
kristinn og messudjákn að vígslu en hann hafði kastað trú sinni og gerðist
guðníðingur og blótaði nú heiðnar vættir og var allra manna fjölkunnigastur.
Hann hafði herbúnað þann er eigi bitu járn. Hann var bæði mikill og sterkur
og hafði hár svo mikið að hann drap undir belti sér. Það var svart.


156. kafli

Það bar við eina nótt að gnýr mikill kom yfir þá Bróður svo að þeir vöknuðu
við allir og spruttu upp og fóru í klæði sín. Þar með rigndi á þá blóði
vellanda. Hlífðu þeir sér þá með skjöldum og brunnu þó margir. Undur þetta
hélst allt til dags. Maður hafði látist af hverju skipi. Sváfu þeir þá um
daginn.

Aðra nótt varð enn gnýr og spruttu þá enn allir upp. Þá renndu sverð úr
slíðrum en öxar og spjót flugu í loft upp og börðust. Sóttu þá vopnin svo
fast að þeim að þeir urðu að hlífa sér og urðu þó margir sárir en dó maður
af hverju skipi. Hélst undur þetta allt til dags. Sváfu þeir þá enn um
daginn eftir.

Þriðju nótt varð gnýr með sama hætti. Þá flugu að þeim hrafnar og sýndist
þeim úr járni nefin og klærnar. Hrafnarnir sóttu þá svo fast að þeir urðu að
verja sig með sverðum en hlífðu sér með skjöldum. Gekk þessu enn til dags.
Þá hafði enn látist maður af hverju skipi. Þeir sváfu þá enn fyrst.

En er Bróðir vaknaði varp hann mæðilega öndunni og bað skjóta utan báti "því
að eg vil finna Óspak." Steig hann þá í bátinn og nokkurir menn með honum.
En er hann fann Óspak sagði hann honum öll undur þau er fyrir þá hafði borið
og bað hann segja sér fyrir hverju vera mundi. Óspakur vildi eigi segja
honum fyrr en hann seldi honum grið. Bróðir hét honum griðum en Óspakur dró
þó undan allt til nætur því að Bróðir vó aldrei víg um nætur.
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Urðu þeir þá báðir reiðir og skiptu þegar liði sínu. Hafði Óspakur tíu skip
en Bróðir

They both became angry and immediately divided their troops.  Ospak had ten
ships but Brodir, twenty.

tuttugu. Óspakur var heiðinn og allra manna vitrastur. Hann lagði skip sín
inn á sundið en

Ospak was a heathen and of all men wisest.  He put his ship in to a sound
and

Bróðir lá fyrir utan. Bróðir hafði verið maður kristinn og messudjákn að
vígslu en hann

Brodir lay outside.  Brodir had been a Christian man and deacon by
ordination but he

hafði kastað trú sinni og gerðist guðníðingur og blótaði nú heiðnar vættir
og var allra

had cast off his faith and became a traitor to God and now sacrificed to
heathen spirits and was of all

manna fjölkunnigastur. Hann hafði herbúnað þann er eigi bitu járn. Hann var
bæði mikill

men most skilled in magic. He had that armour which iron (could) not bite.
He was both large

og sterkur og hafði hár svo mikið að hann drap undir belti sér. Það var
svart.

and strong and had hair so long that he tucked (it) under his belt.  It was
black.


156. kafli

Það bar við eina nótt að gnýr mikill kom yfir þá Bróður svo að þeir vöknuðu
við allir og

It so happened one night that a great crash came over them, Brodir (and his
men) so that they woke up with all and

spruttu upp og fóru í klæði sín. Þar með rigndi á þá blóði vellanda. Hlífðu
þeir sér þá með

sprang up and put on their clothes.  There with boiling blood rained on
them.  They protected themselves with

skjöldum og brunnu þó margir. Undur þetta hélst allt til dags. Maður hafði
látist af hverju

shields and still many were burned.  This wonder continued until day(break).
A man had died from each

skipi. Sváfu þeir þá um daginn.

ship.  They slept then during the day.

Aðra nótt varð enn gnýr og spruttu þá enn allir upp. Þá renndu sverð úr
slíðrum en öxar

The second night yet (again) a crash happened and they all sprang up again.
Then swords slipped out of scabbards and axes

og spjót flugu í loft upp og börðust. Sóttu þá vopnin svo fast að þeim að
þeir urðu að hlífa

and spears flew up aloft and fought.  Then weapons attacked them so fast
that they were obliged to protect

sér og urðu þó margir sárir en dó maður af hverju skipi. Hélst undur þetta
allt til dags.

themselves and still many were wounded and a man died from each ship.  This
wonder continued all (the way) to day(break).

Sváfu þeir þá enn um daginn eftir.

Then they slept still during the next day.

Þriðju nótt varð gnýr með sama hætti. Þá flugu að þeim hrafnar og sýndist
þeim úr járni

(The) third night a crash happened with the same mode.  Then ravens flew at
them and (it) seemed to them

nefin og klærnar. Hrafnarnir sóttu þá svo fast að þeir urðu að verja sig með
sverðum en

(the ravens') beaks and claws (were made) of iron.  The ravens attacked them
so fast that they were obliged to defend themselves with swords and

hlífðu sér með skjöldum. Gekk þessu enn til dags. Þá hafði enn látist maður
af hverju

protect themselves with shields.  This went on until day.  Then still one
man had died from each

skipi. Þeir sváfu þá enn fyrst.

ship.  They slept then still first.

En er Bróðir vaknaði varp hann mæðilega öndunni og bað skjóta utan báti "því
að eg vil

And when Brodir woke up he sighed wearily and bade launch a boat out
"because I want to



finna Óspak." Steig hann þá í bátinn og nokkurir menn með honum. En er hann
fann

meet Ospak."  Then he climbs into the boat and some men with him.  And when
he met

Óspak sagði hann honum öll undur þau er fyrir þá hafði borið og bað hann
segja sér fyrir

Ospak, he told him all those wonders which had happened to them and bade him
tell him before?



hverju vera mundi. Óspakur vildi eigi segja honum fyrr en hann seldi honum
grið. Bróðir

what would (they) be.  Ospak did not want to tell him before he gave him a
truce.  Brodir



hét honum griðum en Óspakur dró þó undan allt til nætur því að Bróðir vó
aldrei víg um nætur.

promised him a truce and Ospak still delayed everything until night because
Brodir never slew during the night.

Grace
Fred and Grace Hatton
Hawley Pa

Here´s my translation

Kveðja

Alan

Urðu þeir þá báðir reiðir og skiptu þegar liði sínu. Hafði Óspakur tíu skip
They both then became angry and divided at-once their forces. Óspak had ten ships

en Bróðir tuttugu. Óspakur var heiðinn og allra manna vitrastur. Hann lagði
but (and) Bróðir twenty. Óspak was heathen and of all men wisest. He put

skip sín inn á sundið en Bróðir lá fyrir utan. Bróðir hafði verið maður kristinn
his ship inside in the sound but Bróðir lay outside. Bróðir had been a Christian man

og messudjákn að vígslu en hann hafði kastað trú sinni og gerðist
and deacon by ordination but he had cast (off) his faith and become

guðníðingur og blótaði nú heiðnar vættir og var allra manna fjölkunnigastur.
an apostate and worshipped now heathen wights (spirits) and was of all men most-skilled-in-magic.

Hann hafði herbúnað þann er eigi bitu járn. Hann var bæði mikill og sterkur
He had (owned) that armament which iron bit not. He was both big (tall) and strong

og hafði hár svo mikið að hann drap (drepa) undir belti sér. Það var svart.
and had hair so much that he tucked (it) under his belt. That was black.


156. kafli
Chapter 156.


Það bar (bera) við eina nótt að gnýr mikill kom yfir þá Bróður svo að þeir vöknuðu
That happened (see bera við, Z.II.3) one night that a great din came over them, Bróður (and co) so that they all awoke

við allir (nom. refers to þeir) og spruttu upp og fóru í klæði sín. Þar með rigndi á þá blóði vellanda (pres part of vella).
with (it) and sprang up and went into their clothes (ie got dressed). Therewith (it) rained on them with boiling blood.

Hlífðu þeir sér þá með skjöldum og brunnu þó margir. Undur þetta
They protected themselves with shields and (but) many burned nevertheless. This wonder

hélst allt til dags. Maður hafði látist af hverju skipi. Sváfu þeir þá um daginn.
continued completely (all the time) until day. A man had perished from each ship. They slept then during the day.


Aðra nótt varð enn gnýr og spruttu þá enn allir upp. Þá renndu sverð úr
A second night (the) din occurred yet (again) and all then sprang up yet (again). Then swords ran out-of

slíðrum en öxar og spjót flugu í loft upp og börðust (berjast). Sóttu (soekja) þá vopnin svo
(their) sheathes and (but) axes and spears flew up aloft and (they, ie the weapons) battled. The weapons attacked so

fast að þeim að þeir urðu (verða) að hlífa sér og urðu þó margir sárir en dó maður
fast at them that they were forced to (verða + inf, Z7) protect themselves and (but) many became nevertheless wounded but (and) a man died

af hverju skipi. Hélst undur þetta allt til dags. Sváfu þeir þá enn um daginn eftir.
from each ship. This wonder continued completely (all the time) until day. They slept then yet (again) during the day after.


Þriðju nótt varð gnýr með sama hætti. Þá flugu að þeim hrafnar og sýndist
A third night (the) din happened with (the) same peril. Then ravens flew at them and (it) seemed

þeim úr járni nefin og klærnar. Hrafnarnir sóttu þá svo fast að þeir urðu að
to them the beaks and the claws (made) out-of iron. The ravens attacked so fast that they were forced to (verða + inf, Z7)

verja sig með sverðum en hlífðu sér með skjöldum. Gekk þessu (note: neut dat sg.) enn til dags.
defend themselves with swords and protect themselves with shields. (It) went in this (way) yet (again) until day.

Þá hafði enn látist maður af hverju skipi. Þeir sváfu þá enn fyrst.
Then had yet (again) a man died from each ship. They slept then at the very earliest (enn + superl?).


En er Bróðir vaknaði varp (verpa) hann mæðilega öndunni og bað skjóta utan báti "því
But when Bróðir awoke, he drew a deep sigh (see expression under verpa, Z1) and asked to shove out (the) boat ‘because

að eg vil finna Óspak." Steig (past of stíga) hann þá í bátinn og nokkurir menn með honum.
I want to find (meet) Óspak. He stepped then into the boat and some men with him.

En er hann fann Óspak sagði hann honum öll undur þau er fyrir þá hafði borið (bera)
But when he met Óspak, he said to him all those wonders which had happened before (?)

og bað hann segja sér fyrir hverju vera mundi. Óspakur vildi eigi segja
and asked him to say for himself for what (reason) (it) would be. Óspak wanted not to say

honum fyrr en hann seldi honum grið. Bróðir hét honum griðum en Óspakur dró (draga)
to him before (until) he gave him a truce. Bróðir promised him a truce but (and) Óspak delayed (draga e-t undan, Z10) (or withdrew?)

þó undan allt til nætur því að Bróðir vó aldrei víg um nætur.
nevertheless completely (all the time) until night because Bróðir never committed manslaughter during (the) night

Hi =)

I been woundering what the difference was between those three, they mean the
same, so when do I have to use which one?

Thanks! :b

Óspakur mælti þá: "Þar sem blóði rigndi á yður þar munuð þér hella út margs
manns blóði, bæði yðru og annarra. En þar sem þér heyrðuð gný mikinn þar mun
yður sýndur heimsbrestur og munuð þér deyja allir brátt. En þar er vopnin
sóttu að yður, það mun vera fyrir orustu. En þar sem hrafnar sóttu að yður,
það eru óvinir þeir er þér trúið á og yður munu draga til helvítis kvala."

Bróðir varð svo reiður að hann mátti engu svara og fór þegar til manna sinna
og lét þekja sundið allt með skipum og bera strengi á land og ætlaði að
drepa þá alla eftir um morguninn. Óspakur sá ráðagerð þeirra alla. Þá hét
hann að taka trú rétta og fara til Brjáns konungs og fylgja honum til
dauðadags. Hann lét þá taka það til ráðs að þekja öll skipin og forka með
landinu og höggva strengi þeirra Bróður. Tók þá að reiða saman skipin en
þeir voru sofnaðir.

Þeir Óspakur fóru þá út úr firðinum og svo vestur til Írlands og léttu eigi
fyrr en þeir komu til Kunnjátta. Og sagði Óspakur Brjáni konungi allt það er
hann var vís orðinn og tók skírn og fal sig konungi á hendi.

Síðan lét Brjánn konungur safna liði um allt ríki sitt og skyldi kominn
herinn allur til Dyflinnar í vikunni fyrir pálmdrottinsdag.


157. kafli

Sigurður jarl Hlöðvisson bjóst af Orkneyjum. Flosi bauð að fara með honum.
Jarl vildi það eigi þar sem hann átti suðurgöngu sína að leysa. Flosi bauð
fimmtán menn af liði sínu til ferðarinnar en jarl þekktist það. En Flosi fór
með Gilla jarli í Suðureyjar. Þorsteinn Síðu-Hallsson fór með Sigurði jarli,
Hrafn hinn rauði, Erlingur af Straumey. Jarl vildi eigi að Hárekur færi en
kveðst segja honum mundu fyrstum tíðindin.

Sigurður jarl kom með allan her sinn að pálmadegi til Dyflinnar. Þar var
kominn Bróðir með sínu liði. Bróðir reyndi til með forneskju hversu ganga
mundi orustan. En svo gekk fréttin ef á föstudegi væri barist að Brjánn
konungur mundi falla og hafa sigur en ef fyrr væri barist þá mundu þeir
allir falla er í móti honum væru. Þá sagði Bróðir að föstudaginn skyldi
berjast. Fred and Grace Hatton
Hawley Pa