Viết tiếp vá» nháºn thức lại.
Phương Nam – Australia.
Năm 1975, tôi theo gia đình và o miá»n Nam. Từ đó đến nay, gần 26 năm đã trôi qua nhưng cái cảm giác buồn vui
lẫn lộn của những ngà y sắp đi, thì tôi vẫn thấy như nó mới chỉ diễn ra đây thôi. Trong tôi lúc ấy là cả một sự mâu
thuẫn : cứ nghÄ© đến việc được Ä‘i dá»c theo quốc lá»™ số 1 - con đưá»ng nay đã nối liá»n má»™t dải đất nước, khiến lòng
háo hức chỉ muốn Ä‘i ngay, nhưng ná»—i buồn cá»§a sá»± chia ly cáºn ká» lại như muốn ngăn tôi lại. Có lẽ suốt Ä‘á»i tôi sẽ
không sao quên được cái buổi chiá»u cá»§a Hà Ná»™i mùa đông năm ấy. Hà Ná»™i cá»§a tuổi thÆ¡ tôi, nÆ¡i tôi đã sinh ra vÃ
lá»›n lên. Hà Ná»™i cá»§a má»™t thá»i đạn bom, má»™t thá»i hòa bình vá»›i biết bao ká»· niệm mà chỉ lát nữa thôi tôi phải để lại
tất cả. Tiếng nói cưá»i, rồi tiếng khóc cá»§a kẻ ở ngưá»i Ä‘i trên sân ga Hà ng Cá» hôm ấy cứ quyện lại là m tôi nhá»›
mãi.
Buổi tối - trá»i rét Ä‘áºm, mưa dăng dăng. Ãứng má»™t mình ở đầu toa nhìn vá» Hà Ná»™i chỉ còn thấy má»™t vùng sáng má»
rồi từ từ mất hẳn. Chỉ đến khi ấy, tôi má»›i chịu tin rằng mình đã thá»±c sá»± phải xa nó. Tầu và o Nam lúc đó còn gá»i
là tầu liên váºn, vì đưá»ng sắt Thống Nhất chưa được nối liá»n. Tầu chỉ chạy được đến ga Vinh, từ đấy theo kế
hoạch sẽ chuyển sang Ä‘i bằng xe hÆ¡i, nhưng khi đến Vinh thì Ä‘oà n được báo là đoạn phÃa trong Ä‘ang bị bão lụt,
không thể Ä‘i tiếp. CÅ©ng vì váºy mà buổi tối đầu tiên ở lại chỠđợi, chúng tôi đã được xem bá»™ phim Em Bé Hà Ná»™i
chiếu trên má»™t sân váºn động. Trong phim có nam diá»…n viên Thế Anh quen thuá»™c và cô bé Lan Hương 11 tuổi má»›i
đóng phim lần đầu. Quả tháºt là hôm ấy khi xem phim, tôi không mấy quan tâm đến ná»™i dung cá»§a nó vì đã biết từ
nhiá»u tháng trước. Mắt tôi chỉ đăm đắm nhìn và o những cảnh váºt, con ngưá»i Hà Ná»™i! quá đỗi thân thiết, lòng chỉ
mong sao cho cơn bão kia ngà y cà ng … nặng thêm để đoà n ‘‘phải’’ quay ra!
Nhưng rồi mấy ngà y sau thì bão cÅ©ng tạnh, đưá»ng xá cÅ©ng không há»ng hóc gì đáng kể và đoà n chúng tôi lại lên
đưá»ng. Những chiếc xe ca Ba Ãình quen thuá»™c đưa tiếp chúng tôi Ä‘i. Những tên sông, tên núi, tên là ng Việt Nam
má»›i hôm nà o đây chỉ được nghe hoặc Ä‘á»c trên những trang sách, báo thì nay tôi đã được táºn mắt ngắm nhìn thá»a
thÃch. Từ Ãà Nẵng và o, chở tiếp Ä‘oà n là xe đò thuá»™c hãng Phi Long cá»§a miá»n Nam, vá»›i bác tà i mặc bá»™ đồ
nghiêm trang như Ä‘i dá»± lá»… há»™i, tạo cho tôi má»™t cảm giác rất lạ lẫm và thÃch thú. Chặng chót cá»§a cuá»™c hà nh trình lÃ
Nha Trang – Sà i Gòn. Và đây: xa lá»™ Sà i Gòn – Biên Hòa, trên xe lúc ấy, những ai vẫn còn ngá»§ gà ngá»§ gáºt Ä‘á»u
bừng tỉnh, xe ồn à o hẳn lên. Kế tiếp là sông Ãồng Nai, ngã 3 VÅ©ng Tầu, ngã 4 Thá»§ Ãức, Nhà máy xi măng HÃ
Tiên, cầu Rạch Chiếc,… Sà i Gòn trước mặt đó! - Có ai đó nói lá»›n, má»i ngưá»i trên xe! Ä‘á»u nhổm cả dáºy, ai cÅ©ng
tranh nhau nói, tranh nhau bình luáºn hay chỉ trá» má»™t cái gì đó mà chẳng cần quan tâm đến chuyện những ngưá»i
bên cạnh có thèm để ý đến mình hay không. Xe đi tiếp và o nội đô với bến đỗ cuối cùng là ngã 7 Sà i Gòn, khúc
đưá»ng Pêtruýt Ký.
Cảm giác đầu tiên cá»§a tôi vá» Sà i Gòn là nó tháºt ồn à o và náo nhiệt so vá»›i Hà Ná»™i yên tÄ©nh và trầm lặng hÆ¡n. Hồi
còn chiến tranh, Sà i Gòn nói riêng và miá»n Nam nói chung đối vá»›i tôi là sá»± tổng hợp cá»§a những hiểu biết khá đơn
giản : đó là miá»n Nam Ä‘i trước vá» sau vá»›i Tây Nguyên hùng vÄ©, có Sông ÃaKroong mùa xuân vá» và có anh hùng
Núp bắn Pháp chảy máu. Là miá»n Trung ruá»™t thịt vá»›i " Huế cầm tay Sà i Gòn - Hà Ná»™i, bên dãy Trưá»ng SÆ¡n ngá»i
sáng tin yêu…";
là Quảng Nam - Ãà Nẵng "Trung dÅ©ng kiên cưá»ng, Ä‘i đầu diệt Mỹ". Là sóc BomBo vá»›i những tiếng chà y giã
gạo nuôi quân. Là những cô gái đồng bằng sông Cá»u Long vá»›i "Ão bà ba, súng quà ng vai hôm sá»›m ra Ä‘i, mái
tóc xanh quyện hương trái ngá»t…". Là dòng sông Và m Cá» Ãông vá»›i " Nước xanh biêng biếc chẳng đổi thay dòng,
đuổi Pháp đi rồi nay đuổi Mỹ xâm lăng…"
và cá»§a má»™t Sà i Gòn Quáºt Khởi rầm ráºp bước quân Ä‘i, v.v...
Thế mà miá»n Nam thân yêu lại Ä‘ang bị quân thù xâm lược dà y xéo :
…Có thể nà o yên ? Miá»n Nam Æ¡i, máu chảy
Tám năm rồi . Sáng dáºy, giữa bình minh
Tim lại Ä‘au, nhức nhối ná»a thân mình…
Có thể nà o nguôi ? Từng viên đạn Mỹ
Bắn miá»n Nam nát thịt da xương tá»§y
Cá»§a mẹ cha, đồng chÃ, vợ con
Anh chị em ta ai mất ai còn ? …
Cho ta lại trở vỠquê cũ
BỠsông Hương hay bến sông Bồ
Cùng các mẹ, các o, các chú
Già nh lại từng mảnh đất thà nh đô!
Cho ta được là m kho mìn nổ
Ãèo Hải Vân, quáºt đổ quân thù
Cho ta được là m cây chông miệng hố
Ãâm chết bầy giặc bố chiến khu!…
(Tố Hữu – Có Thể Nà o Yên ? - 6.1962) .
Biết bao tin tức từ miá»n Nam gá»i ra vá» những tá»™i ác ở Phú Lợi, SÆ¡n Mỹ (Mỹ Lai), vá» các chiến dịch Tố Cá»™ng,
Diệt Cá»™ng, Luáºt 10/59,… đã khiến cho đồng bà o miá»n Bắc sôi sục căm há»n. Năm 1967 là thá»i kỳ có số lượng
quân Mỹ ở miá»n Nam đông nhất (hÆ¡n ná»a triệu), cÅ©ng là thá»i kỳ ở miá»n Bắc, các phong trà o 3 sẵn sà ng cá»§a
thanh niên và 3 đảm Ä‘ang cá»§a phụ nữ được dấy lên mạnh mẽ: "… Mưá»i mấy năm đã qua, giặc thù xéo lên quê
nhà , Ôi! Tóc tang Ä‘au thương Ä‘iêu tà n - Miá»n Nam! Yêu dấu ta Æ¡i! Xin hiến dâng cả trái tim chúng tôi Ä‘ang sục
sôi. Miá»n Nam Æ¡i! Nghe tiếng cá»§a Ngưá»i gá»i, chúng tôi sẽ lên đưá»ng vá» trên quê hương mình…".
Những năm tháng ấy có nhiá»u cáºu bé sắp trưởng thà nh, chỉ lo canh cánh có má»™t Ä‘iá»u : khi mình đủ tuổi được Ä‘i
bộ đội thì đã hết… giặc Mỹ xâm lăng rồi!
Ãó cÅ©ng là vùng đất mà các cô chú miá»n Nam táºp kết vẫn thưá»ng kể :
‘‘ Sau nà y nước nhà thống nhất rồi, tụi bay vô trá»ng thì mặc sức mà ăn cá. Tháºm chà đứa nà o muốn rá»a chân thì
cÅ©ng phải… rẽ cá ra má»›i rá»a được’’! Những chuyện có hÆ¡i phóng quá lên như váºy, bởi ná»—i nhá»› thương "ngà y
Bắc, đêm Nam" cá»§a các cô chú, nhưng lÅ© trẻ chúng tôi nghe mãi không biết chán. Vì nó kÃch thÃch dữ dá»™i sá»± giầu
trà tưởng… bở cá»§a cả bá»n! (những là chỉ cần
" vểnh cẳng, vuốt râu mà là m chơi ăn thiệt "!).
Thế là tôi đã thực sự được đặt chân lên vùng đất phương Nam thân yêu của Tổ Quốc! Cái cảm giác tuyệt diệu
cá»§a buổi chiá»u đầu tiên đứng giữa Sà i Gòn, là m cho tôi nhá»› lại má»™t bà i hát thiếu nhi quen thuá»™c mà nữ ca sÄ© Ãi
Vân vẫn thưá»ng hát ngà y nà o : " Miá»n Nam em dừa nhiá»u, miá»n Nam em dứa nhiá»u, miá»n Nam em xoà i thÆ¡m,
miá»n Nam em khoai bùi,…". Ãó là những ká»· niệm cá»§a tuổi thÆ¡ đã Ä‘i qua.
Và o miá»n Nam má»™t thá»i gian hoặc sau nà y ra nước ngoà i, tôi được Ä‘á»c hoặc nghe nhiá»u ngưá»i nói rằng : " Miá»n
Bắc đã xâm lăng miá»n Nam "! Nhưng theo tôi đây là điểm rất cần nhiá»u ngưá»i có tâm huyết và điá»m tÄ©nh phân
tÃch nó kỹ hÆ¡n, chứ lÅ© trẻ chúng tôi và nhân dân miá»n Bắc hồi ấy không nghÄ© như váºy. Vấn đỠlà thuá»™c vá» những
ngưá»i dẫn dắt hoặc sâu xa hÆ¡n là xuất phát từ thể chế chÃnh trị cá»§a nó, mà điá»u nà y thì rất cần phải là m cho rõ.
Tôi xin được trình bà y kỹ hơn ở những phần dưới của bà i viết.
Tôi cÅ©ng xin lá»—i quý vị độc giả vì từ đầu tá»›i giỠđã hÆ¡i dà i dòng má»™t chút, lý do là vì sá»± nháºn thức lại trong tôi đã
bắt đầu phát sinh từ cuộc hà nh trình trên. Và sau đây là những câu chuyện:
1 - Nghi vấn đầu tiên :
Má»™t trong những Ä‘iá»u tôi rất quan tâm khi má»›i và o Sà i Gòn là muốn tá»± mình định lượng xem tá»· lệ các " Cô gái
Sà i Gòn đi … tải đạn " là bao nhiêu phần trăm! Nhớ là hồi ấy, mỗi khi có dịp nói chuyện với các chị nhắm thấy
có tuổi phù hợp, tôi thưá»ng hay há»i : " Thế hồi tết Máºu Thân năm 68, các chị có Ä‘i tải đạn cho các anh bá»™ đội
giải phóng không?(!) – Là m gì có "zdụ" đó.".
Các chị trả lá»i dứt khoát . Tuy đã hÆ¡i nao núng, xong tôi vẫn còn vá»›t vát :
" Có thể là với các chị thì không, nhưng còn các chị khác thì sao? Theo em thì 10 chị, nếu không được… dăm, bảy
chị thì "giá chót"cũng được và i ba chị, chứ không lẽ lại không được chị nà o? "!
Thoáng mất vui vì cáºu em "cháºm hiểu ", má»™t chị đáp :
" Nói váºy mà cáºu còn chưa tin tụi nà y sao? Hồi đó lo chạy… giặc còn không xong, chứ ở đó mà đi tải đạn cho
mấy ổng! Nếu có thì ở đâu chứ nội trong Sà i Gòn nà y là m gì có.".
Ãã đến nước nà y thì đúng là chuyện nghiêm chỉnh rồi – Tôi thầm nghÄ© và tá»± đặt thêm cho mình những câu há»i
mới. Thì ra cái hình ảnh mà tôi vẫn hằng ngưỡng mộ : ‘‘…Từ ngà y đô thị vùng lên chị em mình đi tải đạn, để các
anh Ä‘i diệt thù…’’ là như thế nà o nhỉ? Nó có thá»±c sá»± là hình ảnh đại diện cho ý chà và nguyện vá»ng cá»§a Ä‘a số
nhân dân miá»n Nam hay không?
Cà ng tìm hiểu sâu rá»™ng hÆ¡n, tôi lại cà ng phát hiện ra nhiá»u Ä‘iá»u mâu thuẫn giữa thá»±c tiá»…n cuá»™c sống Ä‘ang diá»…n ra
xung quanh, vá»›i những gì mà từ nhá» tá»›i lá»›n mình vẫn được tuyên truyá»n, giáo dục. Ãúng là phải nháºn thức lại
tháºt - Tôi tá»± nhá»§.
2 - Gặp những ngưá»i lÃnh :
Trong chuyến hà nh trình trên, tôi cũng đã gặp một đoà n quân được đi phép những đợt đầu tiên sau chiến tranh,
trên bến phà Long Ãại thuá»™c tỉnh Quảng Bình. Các anh bước lên, còn chúng tôi thì chỠđể bước xuống phà . Ãể ý
quan sát, tôi thấy hầu như bên ngoà i ba lô cá»§a ngưá»i lÃnh nà o cÅ©ng có mấy con búp bê, mấy chiếc rổ, giá nhá»±a
cá»§a miá»n Nam (ai nặng hÆ¡n thì có thêm 1 chiếc khung xe đạp!). Sau nà y khi có dịp trò chuyện, tôi đã tò mò há»i :
" Bên ngoà i thì là như váºy, thế còn bên trong ba lô cá»§a các ông lúc ấy là những gì? Ãá» nghị hãy thà nh khẩn khai
báo, rồi sẽ được "Cách mạng" khoan hồng! - Thì chúng tá»› sợ gì cáºu mà không dám nói thẳng, nói tháºt. " - Các
anh trả lá»i, nà y nhé:
" 1 bá»™ quân phục để thay đổi, má»™t chiếc võng, 1 cái mà n (mùng), 1 chiếc đèn pin, má»™t cuốn nháºt ký, và i phong
lương khô quân đội, 1 - 2 gói bá»™t ngá»t, và i gói kẹo dừa, kẹo lạc cá»§a miá»n Nam mang ra là m quà cho gia đình,
bạn bè. Hết !". Một anh nói thêm:
" Theo mình thì có thể cÅ©ng có má»™t số nà o đó lợi dụng để thá»§ lợi, tuy nhiên số nà y nếu có thì cÅ©ng không nhiá»u,
vì Ä‘a số lÃnh tráng tụi mình hồi ấy Ä‘á»u chấp hà nh rất nghiêm ká»· luáºt quân quản. Tất nhiên những năm sau nà y
thì không ai dám bảo đảm đâu,...".
Tôi hoà n toà n tin và o những ‘‘ lá»i khai’’ ấy cá»§a các anh. Tuy nhiên, ấn tượng mạnh nhất mà tôi nháºn thấy ở
chuyến phà năm xưa là những nét ưu tư trên gương mặt những ngưá»i lÃnh. Lúc đó tôi đã tá»± há»i mình : " Các anh
đã may mắn còn sống, lại là những ngưá»i đại diện cho bên chiến thắng, nay sắp vỠđến nhà . Váºy thì những nét
ưu tư kia là nghĩa là m sao?".
Tất nhiên, vá»›i cái nhìn vá» cách mạng thưá»ng chỉ thấy mầu hồng cá»§a má»™t cáºu thiếu niên như tôi hồi ấy, thì đó lÃ
má»™t câu há»i tháºt khó trả lá»i cho thá»a đáng. Nhưng cà ng ngà y thì vấn đỠcà ng rõ và tôi cÅ©ng đã dần tá»± giải đáp
được cho mình : ná»a năm là ngắn mà cÅ©ng là dà i. Sau những ná»—i vui mừng rất tá»± nhiên khi chiến tranh kết thúc,
thì trong các anh nhất định phải là sự hồi tưởng lại quá khứ, sự chiêm nghiệm hiện tại và những lo toan cho tương
lai. Cuá»™c chiến nà y tà n khốc và kéo dà i quá, mình đã may mắn còn sống, nhưng có hà ng triệu ngưá»i đã phải nằm
xuống. Tháºm chà có những đồng đội đã vì mình mà hy sinh. Ngưá»i chết thì đã đà nh, nhưng gia đình há» thì mình
như ngưá»i mắc nợ suốt Ä‘á»i, không gì có thể trả được. Có nhiá»u ngưá»i Ä‘i biá»n biệt 5 – 10 năm hoặc hÆ¡n nữa. Có
ngưá»i đã không vá» kịp để nhìn thấy cha mẹ già lần cuối, trước khi các cu! ï nhắm mắt xuôi tay. Rồi chiến tranh
cÅ©ng là m cho háºu phương lá»›n bầm dáºp những vết thương cùng cái nghèo đến xác xÆ¡, và những cánh thư báo tin
bao mất mát nÆ¡i quê nhà . Trong các anh, nhiá»u ngưá»i đã có ngưá»i yêu, nhưng vì các cô không thể chỠđợi thêm
được nay đã đi lấy chồng.
Và nữa: hồi chiến tranh mình đã thấy những bất công, xong vẫn còn lá» má», nhưng chỉ má»›i hòa bình đây thôi thì
vấn đỠđã khá rõ rà ng : có rất nhiá»u ngưá»i đã tìm đủ má»i cách để thu vén hưởng lợi, mà há» lại thưá»ng có cái vẻ
bá» ngoà i rất " đáng kÃnh ", hay giảng giải cho mình nghe vá» lý tưởng cá»™ng sản, vỠđạo đức cách mạng và vá»
những lẽ công bằng trên Ä‘á»i,…
Chẳng phải đâu xa, Ä‘i cùng chiá»u vá»›i mình từ Nam ra Bắc thôi cÅ©ng thấy cÆ¡ man nà o những chuyến xe chở đầy
hà ng hóa. Chúng là cá»§a ai váºy? Rất tiếc rằng nhiá»u "chá»§ hà ng" lại là thá»§ trưởng cá»§a mình, há»… quyá»n lá»±c cà ng
cao thì khả năng lách lên phÃa trước lại cà ng lá»›n.
Thì ra những giá trị cao đẹp mà mình vẫn hằng tin tưởng, sẵn sà ng cống hiến cả tuổi thanh xuân và xương máu
cho nó, nay đã đến lúc phải nháºn thức lại, để không bị lợi dụng thêm nữa.
Sâu xa hÆ¡n, mình cần phải xem xét lại động cÆ¡ nà o khiến cho những ngưá»i lãnh đạo cao nhất đã dẫn dắt cả dân
tá»™c và o cuá»™c chiến tranh vừa qua, vì sao hỠđã là m được như váºy?
Như phần I cá»§a bà i Suy NghÄ© Vá» Nháºn Thức Lại, viết và o tháng 4 năm 2001 vừa qua tôi đã có dịp trình bà y : sau
chiến tranh thế giới thứ II, cục diện trên thế giới đã có những thay đổi lớn và vì sao Việt Nam lại trở thà nh điểm
nóng của cuộc chiến tranh lạnh giữa 2 phe. Chúng là những yếu tố bên ngoà i và chủ yếu đã gây ra cuộc chiến
tranh 30 năm của dân tộc ta.
Nhưng sẽ tháºt là thiếu sót lá»›n nếu như không đỠcáºp đến những yếu tố bên trong cá»§a nó nữa, tuy chúng chỉ là phụ
thuá»™c và có sau, nhưng cÅ©ng rất quan trá»ng.
3 - Vấn đỠlà ở thể chế chÃnh trị:
Năm 1963, tại thà nh phố VÅ© Hán - Trung Quốc diá»…n ra má»™t cuá»™c gặp gỡ giữa Mao Trạch Ãông vá»›i 3 nhà lãnh
đạo Ãảng lao động Việt Nam lúc ấy là các ông: Lê Duẩn, Trưá»ng Chinh, Nguyá»…n Chà Thanh. Trong cuá»™c gặp đó
Mao Trạch Ãông tuyên bố :
‘‘…Bom nguyên tỠlà con hổ giấy . Nếu chiến tranh nguyên tỠxảy ra, bất quá là Trung Quốc chết đi 400 triệu
ngưá»i, cÅ©ng còn lại 300 triệu. Còn bá»n xâm lược sẽ bị tiêu diệt. Dân Trung Quốc mắn đẻ lắm. Chẳng bao lâu
dân số Trung Quốc sẽ lên 700 triệu, tháºm chà 800 triệu, 1 tá»· . Có gì mà phải sợ chiến tranh nguyên tá» ?…’’!
Cứ cho rằng Mao Trạch Ãông đã nói không sai vỠđặc tÃnh mắn đẻ cá»§a nhân dân Trung Quốc Ä‘i, nhưng không
phải vì thế mà ông ta tá»± cho phép mình Ä‘em cả má»™t dân tá»™c 700 triệu ngưá»i ra để thách thức ‘‘ Bá»n xâm lược ’’
như váºy. Chúng ta hãy thá» hình dung nếu đấy không phải là những lá»i cá»§a Mao nói ra giữa lòng nước CHND
Trung Hoa XHCN, mà lại là cá»§a các tổng thống Mỹ, Pháp hay các thá»§ tướng Anh, Úc, … cùng thá»i nói vỠđất
nước và nhân dân há» thì Ä‘iá»u gì sẽ xảy ra ? Dỹ nhiên là không thể được. Ngay láºp tức há» sẽ bị truất phế bởi áp
lá»±c cá»§a các tầng lá»›p nhân dân, các đảng phái khác, cá»§a Quốc há»™i và cá»§a chÃnh ngay đảng cầm quyá»n mà há»
Ä‘ang là đại diện. Tức là thể chế chÃnh trị cá»§a các nước nà y luôn luôn bảo đảm tạo ra được những đối trá»ng đủ
mạnh, để không cho phép bất cứ ai, dù há» thuá»™c phái "Bồ câu" hay "Diá»u hâu" dám đưa ra nh! ững tÃnh toán
lạnh lùng và tà n nhẫn như váºy.
Thế nhưng những chuyện tương tá»± lại luôn diá»…n ra, chẳng những ở Trung Quốc vá»›i Mao Trạch Ãông, mà còn lÃ
rất phổ biến trong toà n hệ thống XHCN. Câu chuyện trên có 3 điểm cần lưu ý :
- Khi Mao tuyên bố như váºy, ông ta đã chắc chắn rằng mình sẽ không thuá»™c 1 trong số 400 triệu ngưá»i bị chết bởi
"Con hổ giấy" kia. Nếu biết là có thể chết, ông ta đã không dám mạnh miệng .
(cÅ©ng như có những ngưá»i luôn hô hà o nguyện được là m cây chông miệng hố, là m kho mìn nổ quáºt đổ quân
thù,… nhưng đến khi bảo là m tháºt thì chưa chắc còn giữ được ý định ban đầu.)
- Mao cÅ©ng thừa biết rằng cái gá»i là "Ná»n dân chá»§ XHCN" ở Trung Quốc không thể là m suy chuyển gì đến
quyá»n lá»±c cá»§a ông ta sau đó. Má»i ý kiến phản đối Ä‘á»u sẽ bị nghiá»n nát bởi hệ thống chuyên chÃnh vô sản mà ông
ta Ä‘ang là " Ngưá»i cầm lái vÄ© đại "!
- Sá»± táºp trung quyá»n lá»±c vá» má»i mặt ở mức độ cao, chưa từng có trong lịch sá» loà i ngưá»i ở tất cả các nước XHCN,
và o trong tay chỉ duy nhất má»™t ÃCS cầm quyá»n; sau đó lại có nguy cÆ¡ dồn tiếp chỉ cho má»™t số Ãt, tháºm chà là má»™t
ngưá»i, đã là mảnh đất thuáºn lợi dẫn tá»›i tình trạng :
Sản sinh ra những nhà lãnh đạo cao nhất, dám cả gan đem cả dân tộc hỠđánh những canh bạc xả láng như
Stalin, Mao Trạch Ãông,… đã là m.
(đất nước Trung Quốc bao la, dân tộc Trung Hoa với lịch sỠ5000 năm, đã từng là 1 phòng thà nghiệm khổng lồ để
ông ta thực nghiệm những ý tưởng điên rồ từ năm 1949 đến 1976 .)
Theo tôi, nếu xét riêng vá» mức độ táºp trung quyá»n lá»±c ở các nước XHCN, thì ngay cả các nước Phát xÃt trước kia
cÅ©ng rất khó mà có được. Bởi vì ở các nước ấy, tuy quyá»n lá»±c chÃnh trị cÅ©ng được táºp trung ở mức độ cao, nhưng
ná»n kinh tế thì vá» cÆ¡ bản vẫn dá»±a trên cÆ¡ sở tư hữu.
Còn ở các nước XHCN, việc huy động " sức mạnh tổng hợp " là thuáºn lợi hÆ¡n nhiá»u, vì ná»n kinh tế cÆ¡ bản là dá»±a
trên cÆ¡ sở công hữu vá» các tư liệu sản xuất. Chỉ có Ä‘iá»u là chÃnh cái " ưu thế " ấy lại bị sai từ gốc. Nó sai từ ngay
trong khâu ‘‘thiết kế ’’ cá»§a Mác, chÃnh từ há»c thuyết cá»§a ông đã tạo Ä‘iá»u kiện để những ngưá»i trong các "Ban chỉ
huy thi công" sau nà y được nắm quyá»n hà nh cá»±c lá»›n; trong khi há» lại không há» bị má»™t cÆ¡ chế hãm hữu hiệu nà o
khả dỹ chấp nháºn được, cho những ná»—i Ä‘am mê vô táºn vá» quyá»n lá»±c cá»§a há». Vì váºy sá»›m muá»™n gì há» nói riêng,
cũng như cả hệ thống ấy nói chung sẽ rơi và o những tình trạng như : thoái hóa, độc tà i hóa, bê tha hoá,… đi kèm
vá»›i nó là những hà nh động đầy phiêu lưu, duy ý chà và phản khoa há»c.
( Ãá» cáºp đến vấn đỠnà y, trong bà i Ãôi Ãiá»u Suy NghÄ© Cá»§a Má»™t Công Dân, tiến sÄ© sinh há»c Hà SÄ© Phu cÅ©ng đã
viết : " …Marx đã xá» lý rất không công bằng đối vá»›i hai bá»™ pháºn cá»§a sá»± chiếm hữu. Ở mặt chiếm hữu tư liệu sản
xuất thì Marx đã quá nghiêm khắc, đáng lẽ chỉ nên chống sá»± táºp trung tư liệu sản xuất quá lá»›n thì ông lại chá»§
trương xóa bá» má»i sở hữu tư nhân, là m mất Ä‘i cái động lá»±c tá»± nhiên cá»§a Ä‘á»i sống. Vá»›i quyá»n lá»±c xã há»™i thì Marx
lại quá nuông chiá»u, cho nó quyá»n chuyên chÃnh vá»›i hy vá»ng rằng trong má»™t tương lai xa xôi nó sẽ tá»± tiêu vong.
Chiếm hữu quyá»n lá»±c má»›i là sá»± chiếm hữu triệt để nhất ! Ãiá»u đó nhân loại đã có thừa bà i há»c, còn má»™t thứ
‘‘quyá»n lá»±c tá»± tiêu vong’’ thì suốt lịch sá» hà ng triệu năm chưa ló ra má»™t tÃn hiệu nà o để dá»± Ä‘oán nó cả !…". Ở
một đoạn khác sau đó, anh viết tiếp :
"… Cuá»™c Cách mạng bị đánh tráo và giai cấp vô sản tay trắng là giai cấp bị phản bá»™i trước tiên. Ãiá»u rất đúng
vá»›i quy luáºt biện chứng là khi ngưá»i ta định dùng chuyên chÃnh vô sản để đánh tư bản mà không đánh được thì
há» sẽ dùng ngay chuyên chÃnh vô sản là m phương tiện để lách qua cá»a ải tá»± do cạnh tranh mà thà nh tư bản! VÃ
nếu dá»± cảm ấy sẽ thà nh hiện thá»±c thì công lao cá»§a há»c thuyết vá» chá»§ nghÄ©a xã há»™i là đã cung cấp cho nhân loại
thêm má»™t con đưá»ng để tư bản hóa . Má»™t thứ tư bản lưu manh và bệnh hoạn !…" .
- xem website: http://www.lmvntd.org/dossier/hasiphu/hasiphu.htm.) .
Ở Việt Nam cÅ©ng không phải là má»™t trưá»ng hợp ngoại lệ : báo Nhân Dân số ra ngà y17.7.1966 đăng toà n văn Lá»i
Kêu Gá»i cá»§a chá»§ tịch nước Việt Nam DCCH - Hồ Chà Minh, trong đó có Ä‘oạn
‘‘… Giôn -XÆ¡n và bè lÅ© phải biết rằng : chúng có thể đưa 50 vạn quân, 1 triệu quân hoặc nhiá»u hÆ¡n nữa để đẩy
mạnh chiến tranh xâm lược ở miá»n Nam Việt Nam. Chúng có thể dùng hà ng ngà n máy bay tăng cưá»ng đánh phá
miá»n Bắc. Nhưng chúng quyết không thể lay chuyển được chà khà sắt đá, quyết tâm chống Mỹ cứu nước cá»§a nhân
dân Việt Nam anh hùng. Chúng cà ng hung hăng thì tội ác của chúng cà ng thêm nặng. Chiến tranh có thể kéo dà i
5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Hà Nội, Hải Phòng và một số thà nh phố, xà nghiệp có thể bị tà n phá.
Xong nhân dân Việt Nam quyết không sợ. Không có gì quý hÆ¡n độc láºp tá»± do ! Ãến ngà y thắng lợi, nhân dân ta
sẽ xây dựng lại đất nước ta đà ng hoà ng hơn, to đẹp hơn…’’.
Không ai có thể nghi ngá» gì vá» ná»™i dung Ä‘anh thép, mang đầy tÃnh chiến đấu cá»§a Ä‘oạn văn trên . Tuy nhiên có
má»™t Ä‘iá»u chắc chắn là : trước khi CT nước Việt Nam DCCH - Hồ Chà Minh nhân danh nhân dân Việt Nam Ä‘á»c
nó, thì ông cÅ©ng không cần phải tham khảo ý kiến cá»§a há», hay Ãt ra là cá»§a gần 20 triệu đồng bà o miá»n Bắc lúc
bấy giá». Cùng lắm, ông chỉ cần thông qua má»™t số ngưá»i trong Bá»™ chÃnh trị và Ban bà thư . (hoặc có thể là ngược
lại : những ngưá»i khác trong Ãảng Là Việt Nam lúc đó đã quyết định sẵn, viết sẵn rồi đưa cho ông Ä‘á»c.). Còn
nhân dân thì chỉ có duy nhất nghÄ©a vụ chấp hà nh mà thôi. " Ưu thế " ấy, những ngưá»i nắm quyá»n lá»±c ở các nước
có ná»n dân chá»§ Ä‘a đảng, dẫu là nằm mÆ¡ cÅ©ng không có được.
Ãể rõ hÆ¡n, chúng ta hãy quay trở lại vá»›i bối cảnh miá»n Nam Việt Nam và o những năm cuối cá»§a tháºp niên 1950s :
lúc nà y ná»n Ãệ Nhất Cá»™ng Hòa do tổng thống Ngô Ãình Diệm lãnh đạo đã được xác láºp vá»›i sá»± há»— trợ mạnh mẽ
cá»§a ngưá»i Mỹ. Những ảnh hưởng cá»§a ngưá»i Pháp trước đó đã và đang tà n lụi dần. Chưa táºp kết ra Bắc – Ủy viên
Bá»™ chÃnh trị ÃLà Việt Nam, kiêm Bà thư Trung ương cục miá»n Nam - Lê Duẩn đã ở lại và bắt đầu viết bản Ãá»
Cương ÃÆ°á»ng Lối Cách Mạng Miá»n Nam và o giữa năm 1956 tại Sà i Gòn. ( ông ra Bắc đầu năm 1957) .
Trong bản Ãá» Cương khẳng định :
"… Muốn chống Mỹ – Diệm, muốn hoà n thà nh độc láºp dân tá»™c, thống nhất Tổ Quốc, ngoà i con đưá»ng bạo lá»±c
cách mạng, nhân dân miá»n Nam không có con đưá»ng nà o khác…".
Thế nhưng vấn đỠở đây là chúng ta hãy thá» xác định xem có đúng là : "Nhân dân miá»n Nam không có con đưá»ng
nà o khác" hay không ? Hay đấy chỉ là ý kiến chá»§ quan, phiến diện và đầy tham vá»ng cá»§a má»™t số ngưá»i nắm thá»±c
quyá»n trong ÃLà Việt Nam lúc bấy giá» ?
à kiến sau cá»§a ông Lê Trung Tá, cán bá»™ thuá»™c Ủy Ban Khoa Há»c Nhà Nước – Hà Ná»™i và o những năm 1960s rất
đáng để má»i ngưá»i suy ngẫm : ‘‘… Khát vá»ng cá»§a Lê Duẩn là phải là m má»™t cái gì hÆ¡n cả Ãiện Biên Phá»§, để vượt
trá»™i cả Hồ Chà Minh lẫn Võ Nguyên Giáp. Khát vá»ng ấy được Lê Ãức ThỠđồng tình. Láºp trưá»ng chá»§ chiến có
nguồn gốc sâu xa như váºy…’’ . Và :
‘‘… Nếu không phát động được cuá»™c chiến tranh ở miá»n Nam thì cả Lê Duẩn lẫn Lê Ãức Thá» Ä‘á»u chưa nắm được
thế thượng phong trên vÅ© đà i chÃnh trị…". Có ý kiến cho rằng :
Bây giá» má»i việc đã qua rồi thì nói dá»… lắm. Nhưng chúng ta cần phải nhìn thẳng và o tình hình thá»±c tiá»…n lúc đó lÃ
đế quốc Mỹ ngà y cà ng muốn can thiệp sâu và o miá»n NamViệt Nam. Há» lợi dụng việc đã không trá»±c tiếp ký và o
Hiệp định GiÆ¡-ne-vÆ¡ (Genève) tháng 7.1954, nên đã thúc đẩy chÃnh phá»§ VNCH cá»§a ông Ngô Ãình Diệm không
chấp thuáºn cuá»™c tổng tuyển cá», thống nhất đất nước và o tháng 7.1956, theo đúng tinh thần và ná»™i dung cá»§a bản
Hiệp định trên. Ãấy chÃnh là nguyên nhân chá»§ yếu khiến cho nhân dân miá»n Nam phải vùng lên, dùng bạo lá»±c
cách mạng Ä‘áºp tan bạo lá»±c phản cách mạng. Bản Ãá» Cương được ra Ä‘á»i là trong hoà n cảnh đó.
Những Ä‘iá»u nà y, các sách báo trong nước Ä‘á»u đã đỠcáºp đến rất tưá»ng táºn bao năm qua, nó có những Ä‘iểm đúng,
nhưng chưa đủ. Tôi tin rằng mai sau, vá»›i má»™t nước Việt Nam má»›i, nhất định giai Ä‘oạn mang tÃnh chất bước ngoặt
cá»§a cuá»™c chiến tranh Ãông Dương lần thứ II nà y, cÅ©ng sẽ được các sá» gia chân chÃnh viết lại cho chÃnh xác vÃ
đầy đủ hơn.
Tuy nhiên, có 2 vấn đỠcần nhấn mạnh ở đây là :
a) Bản Ãá» Cương trên trong thá»±c tế đã là "cÆ¡ sở lý luáºn và chÃnh trị " cá»§a ÃLà Việt Nam, để sau đó rất nhiá»u
quyết định, lá»±c lượng quan trá»ng đã ra Ä‘á»i, nhằm mục Ä‘Ãch phục vụ cho guồng máy chiến tranh đã váºn hà nh. VÃ
dụ như : Nghị quyết 15 của TƯ (khoá II) - tháng 1.1959;
Quyết định thà nh láºp đưá»ng mòn Hồ Chà Minh tháng 5.1959 (còn gá»i lÃ ÃÆ°á»ng 559); Nghị quyết ÃH Ãảng III
tháng 9.1960 vá»›i 2 nhiệm vụ chiến lược : Xây dá»±ng CNXH ở miá»n Bắc và đấu tranh thống nhất nước nhà ở miá»n
Nam; thà nh láºp Mặt Tráºn Dân Tá»™c Giải Phóng Miá»n Nam Việt Nam tháng 12.1960, thà nh láºp Quân Giải Phóng
Miá»n Nam tháng 2.1961, v.v…
Ai là ngưá»i Việt Nam lúc đó dù muốn hay không? Ãồng tình hay phản đối cÅ©ng Ä‘á»u bị ảnh hưởng bởi những sá»±
kiện trên : "Ãảng ta luôn Ä‘oà n kết và nhất trà cao độ", nghe qua cÅ©ng thấy có nhiá»u ngưá»i trà n dâng lên má»™t niá»m
" tin tưởng tá»± hà o và o Ãảng kÃnh yêu "!
Thế nhưng, nếu bình tÄ©nh suy xét má»™t chút, ngưá»i ta sẽ giáºt mình nháºn ra rằng : chỉ trừ có "má»—i " nhân dân Việt
Nam là không thấy được há»i ý kiến gì! Quốc há»™i nước Việt Nam DCCH cÅ©ng váºy, hoặc nếu có thì cÅ©ng hoà n
toà n hình thức, mang nặng tÃnh trình diá»…n.
( mặc dù trong tất cả các bản Hiến pháp của Việt Nam DCCH hay CHXHCN Việt Nam, từ năm 1946 đến nay
Ä‘á»u luôn xác nháºn Quốc há»™i là cÆ¡ quan quyá»n lá»±c nhà nước cao nhất, kể cả quyá»n quyết định vấn đỠ: chiến
tranh hay hòa bình.).
Ãấy cÅ©ng là cái cung cách hà nh xá» cá»§a Mao Trạch Ãông, khi ông ta xác định " Bom nguyên tá» là con Hổ giấy "
hay cá»§a những nhà lãnh đạo Ãông Ãức cÅ© và o tháng 8 năm 1961, chỉ trong 1 đêm đã quyết dá»±ng nên bức tưá»ng
Berlin chia đôi nước Ãức, bất chấp nguyện vá»ng cá»§a dân tá»™c há» là gì. CÅ©ng như cá»§a Phi - Ãen (Phidel Castro), khi
ông ta tuyên bố : "… Mỹ không thÃch Cuba thì Mỹ dá»n Ä‘i nÆ¡i khác mà ở."! Nhân dân các nước ấy cÅ©ng không
được có vai trò gì trong những trưá»ng hợp trên, mặc dù chÃnh há» sẽ phải gánh chịu nặng ná» nhất từ đó những Ä‘au
đớn, mất mát, chia ly, v.v… Còn những ngưá»i dẫn dắt thì chỉ được, chứ không bị mất gì.
b) Trong thá»±c tế, ÃLà Việt Nam đã có những cÆ¡ sở sau để cân nhắc và ra quyết định vấn đỠnên chiến tranh
hay hòa bình :
- Những nhà lãnh đạo cá»§a các nước lá»›n thuá»™c cả 2 phe trong cuá»™c chiến tranh lạnh (Cold war) lúc ấy, Ä‘á»u không
muốn những điểm nóng của sự đối đầu sẽ trở thà nh tác nhân cho một cuộc chiến tranh thế giới thứ III diễn ra.
( Liên Xô và Trung Quốc dù rất mâu thuẫn vá»›i nhau vá» nhiá»u quan Ä‘iểm, nhưng cÅ©ng Ä‘á»u khuyên các nhà lãnh
đạo trong ÃLà Việt Nam phải hết sức tháºn trá»ng trong vấn đỠnà y.) .
- Xu hướng cùng chung sống hòa bình và thi đua trong kinh tế để giải quyết vấn đỠ"Ai thắng ai" đã xuất hiện.
Xu hướng nà y bắt đầu từ năm 1956 tại Ãại há»™i lần thứ 20 cá»§a ÃCS Liên Xô.
Nó cũng được đa số những nhà lãnh đạo và nhân dân các nước trên thế giới đồng tình và ủng hộ. Việt Nam chỉ
là 1 trong Ãt nhất là 4 Ä‘iểm nóng cá»§a cuá»™c đối đầu giữa 2 phe lúc ấy .
( ba Ä‘iểm nóng còn lại là : Ãông – Tây Ãức, Nam – Bắc Triá»u Tiên, Cuba và Mỹ, nhưng ở đó, do sá»± tá»± kiá»m chế
cá»§a các bên liên quan nên Ä‘á»u đã không xảy ra chiến tranh lan rá»™ng .) .
- Ở miá»n Nam Việt Nam, chÃnh phá»§ cá»§a tổng thống VNCH Ngô Ãình Diệm (1955 – 1963), má»™t mặt phụ thuá»™c
nặng nỠvà o nước Mỹ, để cùng thực hiện mục tiêu chung là ngăn chặn phong trà o cộng sản trên thế giới. Nhưng
mặt khác, chÃnh phá»§ ấy cÅ©ng có rất nhiá»u Ä‘iểm mâu thuẫn vá»›i Mỹ nhất là vá» phương thức ngăn chặn phong trà o
nà y.
( Ä‘iển hình là mâu thuẫn giữa việc nên hay không nên để quân đội Mỹ trá»±c tiếp tham chiến ở Việt Nam. Ãó lÃ
mâu thuẫn lá»›n nhất và cuối cùng ông Diệm đã phải trả giá bằng chÃnh mạng sống cá»§a mình. Những nguyên nhân
khác như : sá»± độc Ä‘oán, gia đình trị, sá»± bất đồng cá»§a nhiá»u ngưá»i trong giá»›i quân nhân đối vá»›i gia đình há» Ngô,
bà n tay can thiệp của C.I.A,... cũng có, nhưng theo tôi, chúng chỉ là phụ và lệ thuộc và o mâu thuẫn lớn nhất nói
trên .) .
- Ãã có những ngưá»i ở cả trong và ngoà i ÃLà Việt Nam khi ấy nêu ý kiến: hai miá»n Nam – Bắc hãy cùng chung
sống hòa bình và thi đua trong kinh tế để giải quyết vấn đỠ"Ai thắng ai? ".
Rất tiếc, tất cả những cÆ¡ sở trên Ä‘á»u đã bị những ngưá»i thuá»™c phái chá»§ chiến trong ÃLà Việt Nam lúc ấy phá»›t lá».
Thể chế chÃnh trị ấy cho phép há» " không cần phải có nhu cầu " là m má»™t cái gì đó tương tá»± như Há»™i Nghị Diên
Hồng năm xưa cá»§a ông cha ta, thá»i nhà Trần.
DÄ© nhiên, tôi không có ý khẳng định 100% rằng há»… cứ gá»™p tất cả những Ä‘iá»u trên lại là bảo đảm để cuá»™c chiến
Ãông Dương giai Ä‘oạn 1960 – 1975 sẽ không diá»…n ra, mà chỉ muốn nói rằng:
Lẽ ra chúng phải được đặt lên bà n cân má»™t cách nghiêm túc, trước khi đưa ra má»™t quyết định rất quan trá»ng lÃ
chiến tranh hay hòa bình? Xong tất cả Ä‘á»u đã bị guồng máy ấy dùng đủ má»i cách từ gầm gừ, lưá»m nguýt, đến
chia cắt, bao vây, ngăn chặn và nếu cần thì triệt tiêu luôn .
Những quyết định khác sau năm 1975 như : các chiến dịch cải tạo, (kể cả "há»c táºp"!), tách tỉnh ra rồi lại nháºp
tỉnh và o, đưa quân và o Campuchia và ở lại đấy quá lâu (1979 – 1989), v.v…
cÅ©ng Ä‘á»u là những sản phẩm cá»§a cung cách ra quyết định cố hữu nói trên.
(Vụ án Xét lại, Chống Ãảng vá»›i tên đầy đủ là Vụ án tổ chức chống Ãảng, chống nhà nước ta, Ä‘i theo chá»§
nghĩa xét lại hiện đại và là m tình báo cho nước ngoà i diễn ra và i năm sau là một và dụ điển hình chứng minh
rằng : những ngưá»i có ý kiến khác luôn phải gánh chịu những rá»§i ro lá»›n. Ãây là vụ án hoà n toà n ngụy tạo . Ai
không tin Ä‘iá»u nà y, xin há»i 2 ông Nguyá»…n Trung Thà nh và Lê Hồng Hà , hiện Ä‘ang sống tại Hà Ná»™i hoặc Ä‘á»c tác
phẩm Ãêm Giữa Ban Ngà y cá»§a nhà văn VÅ© Thư Hiên – xem website:
http://www.lmvntd.org/dossier/vthien/dgbngay.htm.
Miá»n Bắc không có Những đêm không ngá»§ để phản đối chiến tranh. Trong QÃND Việt Nam không có khái niệm
Phản chiến mà chỉ có khái niệm Ãà o ngÅ©. Những Ä‘iá»u ấy nếu có xuất hiện dù rất ôn hòa, cÅ©ng Ä‘á»u sẽ bị bóp
chết ngay từ trong trứng nước.).
Nguy cÆ¡ cá»§a những quyết định tuy rất "giầu tÃnh Ãảng" nhưng lại rất nghèo tÃnh nhân dân ấy nay còn không? Tất
nhiên là vẫn còn, bởi vì nguyên nhân sinh ra nó, xuất phát từ thể chế chÃnh trị là chỉ có duy nhất má»™t ÃCS Việt
Nam lãnh đạo đất nước vẫn còn nguyên.
Dẫu là nay, những nhà lãnh đạo má»›i cá»§a Ãảng đã khéo che Ä‘áºy hÆ¡n, tung ra nhiá»u " CÆ¡ chế dân chá»§ cÆ¡ sở "
hÆ¡n,… Nhưng xét vá» thá»±c chất, nó cÅ©ng giống như cách mà những con Kỳ Nhông vẫn thưá»ng là m : luôn biến đổi
sắc mầu cho phù hợp vá»›i môi trưá»ng, thá»i thế đã thay đổi. Bằng cách nà y, lúc đầu cÅ©ng có thể đánh lừa được má»™t
số ngưá»i. Xong chỉ má»™t thá»i gian sau, ngưá»i dân sẽ thấy ngay rằng : nếu ở trên Thượng tầng kiến trúc vẫn chỉ lÃ
duy nhất, thì sá»›m muá»™n gì những "mẩu vụn dân chá»§ " mà há» má»›i nháºn được cÅ©ng sẽ bị vét sạch mà thôi.
(và những "Ông lão đánh cá" tội nghiệp vẫn lại phải trở vỠvới "cái máng lợn" xưa của mình!).
Ãá» cáºp đến vấn đỠnà y, trong bà i Chia Tay à Thức Hệ, anh Hà SÄ© Phu đã viết :
"… Cà ng suy nghÄ© vá» ná»™i dung cÅ©ng như vá» hiện tình cá»§a à thức hệ Mác-xÃt, tôi cà ng thấy rõ đây là má»™t à Thức
Hệ Phong Kiến Trá Hình, cá»§a triá»u đại phong kiến cuối cùng, Ä‘ang kìm hãm sá»± tiến bá»™ xã há»™i, và được dùng là m
Bình Phong cho những yếu tố tiêu cá»±c ẩn nấp. Ãt ai có ý nghÄ© muốn phá cái bình phong ấy Ä‘i, trái lại ứng xá» theo
kiểu: " Cứ để nó đấy, anh nấp tôi cÅ©ng nấp, chúng ta hiểu nhau cả mà ! Sống thá»i nà o ta theo thá»i ấy, gặp thá»i
Mác – Lê thì ta là m luáºn văn Tiến sÄ© vá» Mác – Lê mà sống, cãi nó là m gì? Ãấy là bà quyết cá»§a môn phái " Hiệp
khà đạo " đấy!…". Hình như "cứ để nó đấy" cÅ©ng chẳng ai chết tháºt, nhưng sao tôi cảm thấy má»™t cái gì khốn nạn
quá, chịu không nổi, nên cứ phải nói ra. Sao lại không chết ai? Khối kẻ đã chết theo nghĩa đen, khối kẻ đang
sống dở chết dở vì cái bình phong ấy, và cả má»™t dân tá»™c Ä‘ang chết theo nghÄ©! a chết chân chÃnh cá»§a Con Ngưá»i,
chứ sao không chết?… Ở những nước khác, thì chắc một cái bình phong không bao giỠlại đáng quan tâm đến thế
. Nhưng Việt Nam thì khác, bình phong là tất cả, vì Việt Nam là Thá»§ Ãô cá»§a Ngụy biện!…". Ở má»™t Ä‘oạn khác
trước đó, anh cũng viết :
"… Xem cái cung cách mà cả má»™t đội ngÅ© các nhà chÃnh trị và lý luáºn Mác-xÃt bây giá» Ä‘ang hì hục nai lưng ra vá
vÃu, che chắn . Ngưá»i ta không khá»i phì cưá»i, vì thấy hiện ra má»™t đám anh há», cố sức lau nhà cho khô nhưng lại
cứ để cái rô-bi-nê phÃa sau ồ ồ phun nước!…".
(xem website: http://www.lmvntd.org/dossier/hasiphu/hasiphu.htm.) .
4 –Sự khủng hoảng vỠnhân cách và những nỗi bất công hôm nay :
Những vấn nạn cá»§a đất nước ta hôm nay thì không chỉ có váºy. Có rất nhiá»u ngưá»i ở cả trong và ngoà i nước đã viết và nói vá» chúng. Trong phần nà y tôi xin được trình bà y chỉ riêng vá» 2 Ä‘iá»u trên, theo cách nhìn cá»§a những nhà là m phim trong nước.
a) Sự khủng hoảng vỠnhân cách :
Trong bá»™ phim Khoảng Cách chiếu trên Ãà i truyá»n hình trung ương gần đây, có má»™t Ä‘oạn đối
thoại giữa má»™t chà ng sinh viên ở thà nh phố vá»›i ngưá»i cha cá»§a anh ta như sau :
"…Con công nháºn vá»›i bố rằng cô ấy hiá»n là nh, ngoan ngoãn. Tháºm chà quá hiá»n là nh,
quá ngoan ngoãn, đến ná»—i con có cảm tưởng là cô ấy không… có tháºt! Con sợ. Má»™t
ngưá»i "bình thưá»ng" thì phải biết… dối trá, biết thay đổi, biết mưu mô, biết thá»§ Ä‘oạn .
Ãằng nà y cô ấy không biết gì là xấu xa, vì váºy cô ấy không phải là ngưá»i bình thưá»ng!
Con không dám yêu má»™t ngưá»i không bình thưá»ng đâu bố ạ,…"! Ở má»™t Ä‘oạn khác sau đó
là câu chuyện giữa cô gái "không bình thưá»ng" trên vá»›i ngưá»i chị ruá»™t cá»§a chà ng sinh viên kia :
"… Chị Æ¡i! Anh ấy bá» em rồi – Nhưng nó có nói tại sao không? – Ngưá»i chị há»i - Có, anh ấy bảo là tại em … ngoan quá nên anh ấy chán. Anh ấy thÃch hư cÆ¡,…"!
Hãy bá» qua má»™t bên lối triết lý cùn, vụn cá»§a chà ng sinh viên kia, ngưá»i xem sẽ nháºn ra ngay má»™t Ä‘iá»u : trong xã há»™i Việt Nam hôm nay, những Ä‘iá»u cần mất thì lại còn, những Ä‘iá»u cần còn thì lại mất! Có những gia đình cả 3, 4 thế hệ cùng phạm tá»™i. Theo tôi, trong tất cả những sá»± sụp đổ thì sá»± sụp đổ vá» nhân cách là đau đớn nhất, khó khắc phục háºu qá»§a nhất.
Chẳng những ở thà nh phố, là ng quê Việt Nam trước đây vốn thanh bình là váºy thì nay cÅ©ng " Ào à o như thác đổ ". Chúng ta hãy Ä‘á»c sau đây trÃch Ä‘oạn câu chuyện giữa má»™t ông giáo là ng đã có tuổi, vá»›i ngưá»i vợ lẽ cá»§a ông ta, trong bá»™ phim Thương Nhá»› Ãồng Quê : " Tôi không sợ là ng xóm chê cưá»i, mặc xác há». Tôi chỉ dặn cô má»™t Ä‘iá»u : có ngá»§ vá»›i ai nhá»› đòi tiá»n, không có tiá»n thì lấy … thóc hay gà , vịt thế và o, chứ đừng ngá»§ không."! (ông nà y quả là cÅ©ng đã có " đổi má»›i tư duy ", nhưng chắc là đổi chưa " tá»›i bến "! Chứ thá»i buổi nà y trong những trưá»ng hợp như váºy, mấy ai còn mang những thứ quang quác, quà ng quạc ấy ra mà trao đổi nữa!) .
b) Những nỗi bất công hôm nay:
CÅ©ng ở phim Khoảng Cách nói trên, má»™t cô gái là m ở nhà hà ng Karaoke ôm đã tâm sá»± trong nước mắt như sau : "… Em biết chị khinh em, nhưng em là m việc nà y lâu quá thà nh quen mà quên mất đó là việc là m đáng xấu hổ, đáng khinh bỉ. Chị đã nhắc cho em nhá»› đến thân pháºn nhục nhã cá»§a mình. Em nhá»› lại hồi đầu em cÅ©ng xấu hổ lắm, nhưng nhà em thì nghèo, là m ở đấy má»™t ngà y đủ nuôi cả nhà em cả tháng chị ạ. Những ngưá»i khách và o hát vá»›i em há» Ä‘á»u là những ngưá»i giầu có, lịch sá»± . Há» nhiá»u tiá»n lắm, há» là m gì mà nhiá»u tiá»n thế? HỠđòi há»i bá»n em phải phục vụ há», nhưng tại sao bá»n em thì bị khinh rẻ? Còn há»? Há» vẫn được kÃnh trá»ng. Nhà em thì nghèo, mà là m lụng từ sáng đến tối chứ có lưá»i đâu?…".
" Há» là m gì mà nhiá»u tiá»n thế? ". Cô gái kia đã không giải đáp được câu há»i ấy, nhưng chỉ cần suy luáºn má»™t chút, chúng ta cÅ©ng có thể sÆ¡ bá»™ nắm được thá»±c chất cá»§a vấn đỠ:
Những đồi núi bị san lấp, những cánh rừng bị tà n phá, đất Ä‘ai bị cho thuê bán, sang nhượng; biển cả bị khoan và những khoản nợ xấu khó đòi hà ng trăm ngà n tá»· đồng Việt Nam,… Tất cả kết hợp lại đã tạo ra má»™t thiểu số ngưá»i cá»±c kỳ giầu có, rất " lịch sá»± " đấy xong cÅ©ng rất lố bịch và hợm hÄ©nh đấy. Trong khi đại Ä‘a số nhân dân là nghèo khó, nhá»c nhằn vá»›i má»™t tương lai bất ổn; há» hầu như không nháºn được gì trong những nguồn thu từ đất, biển, núi, rừng nói trên.
Ở Việt Nam hôm nay " Gió đã xoay chiá»u ", má»i việc không phải như má»™t khẩu hiệu mà trước đây Lênin từng đưa ra: Tước Ä‘oạt cá»§a những kẻ Ä‘i tước Ä‘oạt! mà xuất hiện cÆ¡ man nà o những kẻ Ä‘ang nhẫn tâm Ä‘i tước Ä‘oạt cá»§a những con ngưá»i đã bị tước Ä‘oạt đến cùng cá»±c.
CÅ©ng trong bá»™ phim Thương Nhá»› Ãồng Quê, có Ä‘oạn đối thoại giữa má»™t thầy giáo huyện vá»›i má»™t cô gái từ nước ngoà i vá» thăm gia đình như sau :
"… Cô thấy cách là m việc cá»§a ngưá»i nông dân bây giá» có khác trước kia không? Vẫn
con trâu Ä‘i trước cái cà y Ä‘i sau, vẫn dá»±a và o sức lá»±c cÆ¡ bắp cá»§a con ngưá»i là chÃnh. Khoa há»c kỹ thuáºt hầu như chưa giúp gì được cho há» .
Nhưng tôi thấy ở nông thôn nhiá»u nhà cÅ©ng có Ä‘iện đấy chứ ?
Có điện đấy, nhưng giá điện cao gấp 2 – 3 lần ở thà nh phố, không ai dám dùng
nhiá»u. Nông phẩm là m ra rất rẻ, trong lúc giống má, phân bón, thuốc trừ sâu,… ngưá»i nông dân phải mua vá»›i giá cao; khốn ná»—i há» thưá»ng bị bá»n con buôn ở thà nh phố lưá»ng gạt, có khi mua vá» toà n đồ giả . Hồi chiến tranh ra tráºn nhiá»u nhất là nông dân, hy sinh nhiá»u nhất cÅ©ng là ngưá»i nông dân, cô xem, trên bà n thá» nhà nà o hầu như cÅ©ng có 1 – 2 ngưá»i chết trẻ. Bây giá» hết chiến tranh rồi, há» vẫn tiếp tục nai lưng, đổ mồ hôi trên cánh đồng để tá»± tồn tại, chưa kể những lúc thiên tai như hạn hán, lÅ© lụt,…
Tôi nghe nói ở nhà dư thừa thóc gạo, lại còn để xuất khẩu nữa?
Ãúng đấy, nhưng có ai chỉ ăn gạo mà sống hả cô?
Thì bán thóc đi, rồi mua những thứ khác .
Cô có biết giá bao nhiêu 1 cân thóc không? 2000, bằng 1/5 lon bia ở thà nh phố .
Còn hoa mầu ư? Cô không nghe ngưá»i ta và sao? Má»™t Ä‘iếu thuốc lá đánh ngã 5 cá»§ xu
hà o,…, dân thà nh phố chúng ta Ä‘á»u có tá»™i. Chúng ta tà n phá há» bằng những lạc
thú váºt chất cá»§a mình, bóc lá»™t há», vô trách nhiệm đối vá»›i há». Trong lúc ngưá»i nông
dân phải gánh vác bao nhiêu thứ nghÄ©a vụ, nhưng có ai có nghÄ©a vụ đối vá»›i há»
đâu?…".
Nếu hôm nay ai có vá» nông thôn sẽ thấy là những Ä‘iá»u trên Ä‘á»u khá xác thá»±c. Duy có Ä‘iá»u " Dân thà nh phố chúng ta Ä‘á»u có tá»™i " thì không hẳn là như váºy. Rất nhiá»u ngưá»i dân thà nh phố đã là m bao Ä‘iá»u tháºt có Ãch cho nông thôn, còn những kẻ có tá»™i vá»›i những ngưá»i dân lương thiện ở cả thà nh phố lẫn nông thôn thì không chỉ có dân thà nh phố . Những nhà tư bản Ä‘á», những kẻ cưá»ng hà o, ác bá, lý trưởng thá»i nay đã xuất hiện " trù máºt " trên khắp má»i miá»n đất nước!
Ãể kết thúc phần nà y, tôi xin ghi lại ý kiến sau đây cá»§a má»™t đảng viên cá»™ng sản có hÆ¡n 50 năm tuổi đảng - Ông sang Úc du lịch thăm con cháu :
"… Tất nhiên má»i so sánh Ä‘á»u khó tránh được sá»± kháºp khiá»…ng, nhưng có thể nháºn xét
một cách đại thể rằng: những gì mà trước đây, khi đi là m cách mạng bác vẫn hằng tin
tưởng và nguyện dấn thân cho má»™t xã há»™i XHCN tưởng là tốt đẹp; rằng má»i ngưá»i ai
cũng được bình đẳng, ai cũng được nhà nước chăm lo đầy đủ vỠmiếng cơm, manh áo.
á»m Ä‘au được chữa bệnh miá»…n phÃ, ai muốn há»c thì được Ä‘i há»c bất kể tuổi tác, v.v… thì
chúng lại đang ở bên nà y. Còn những gì được cho là xấu xa, bóc lột và bất công của
xã hội tư bản thì nó lại đang ở Việt Nam.
Thể chế dân chá»§ ở đây bảo đảm để những nhà là m chÃnh trị phải thá»±c sá»± là cá»§a
dân, do dân và vì dân. Nếu anh là m tốt, lần bầu cá» sau dân lại tÃn nhiệm anh. Nếu anh
là m không tốt để cho dân bất tÃn nhiệm thì xin má»i các anh vá» cá»§ng cố lại đội ngÅ©, để
cho đảng khác lên là m.
Ãảng nà o thì cÅ©ng có những anh lem nhem, bê bối; nhưng dân chưa kịp trị mấy anh đó
bằng lá phiếu, thì đảng cá»§a anh ta đã trị anh ta rồi. ÃÆ¡n giản là vì há» nghÄ© nếu là m không tốt, không nghiêm thì kỳ bầu cá» sắp tá»›i, chắc chắn cá» tri sẽ phạt đảng cá»§a há».
Không có chuyện kiểu như bên nhà mình, là m thì dở mà cứ hứa hươu hứa vượn với dân
là : rồi Ãảng sẽ nghiêm khắc tá»± kiểm Ä‘iểm, chứ Ãảng cÅ©ng Ä‘au lòng lắm! Ãảng Ä‘au từ
kỳ đại hội nà y sang kỳ đại hội khác, từ thế kỷ nỠsang thế kỷ kia, nhưng vẫn "cương
quyết không chịu san xẻ" nỗi đau ấy cho ai! Nhân dân, cán bộ, đảng viên muốn đóng
góp thì cứ đóng góp. Riêng cái Ä‘iá»u 4 Hiến pháp thì chá»› có ai được đụng và o!". ( phong
trà o góp ý cho bản Hiến pháp năm 1992, Ä‘ang được phát động rầm rá»™ hiện nay ở trong nước cÅ©ng chứng minh thêm cho nháºn xét nà y.).
5 - Những lá»i thay cho kết luáºn :
Tôi đã từng đứng lặng hà ng giá» trên Cảng Sà i Gòn, khi con tầu mang tên Thống Nhất cáºp bến.
Ãó là những chuyến tầu thá»§y đầu tiên đưa hà nh khách từ Bắc và o Nam sau năm 1975. Rất nhiá»u ngưá»i Ä‘i trên tầu là những cán bá»™ miá»n Nam táºp kết, nay trở vá» quê hương. Dưới chân tầu những ngưá»i thân ruá»™t thịt Ä‘ang nôn nao đón chá» há» : những ná»—i mừng vui cá»§a ngà y gặp lại, những giá»t nước mắt Ä‘oà n viên, nhiá»u ngưá»i vì quá xúc động đã ngất lịm Ä‘i. HÆ¡n 21 năm trước đây, há» cÅ©ng ngưá»i trên tầu - ngưá»i dưới bá» giÆ¡ 2 ngón tay cùng hẹn ước vá»›i nhau rằng : 2 năm sau nhất định sẽ gặp lại, khi cuá»™c Hiệp thương tổng tuyển cá», thống nhất đất nước được thá»±c thi.
Thế rồi hoà n cảnh đã không chiá»u lòng há», để hôm nay – Ngà y tái hợp, dẫu có giÆ¡ 2 lần cá»§a cả hai bà n tay cÅ©ng vẫn chưa đủ cho số năm xa cách.
Lúc ấy, vá»›i tuổi há»c sinh vô tư, tôi đã không mấy lưu tâm đến việc có biết bao bạn bè cùng lá»›p mình, Ä‘ang có cha anh há» phải Ä‘i há»c táºp cải tạo; lại cà ng không hay biết gì vá» chuyện có nhiá»u ngà n thưá»ng dân vô tá»™i đã bị chết oan khiên tại Huế - xuân 68. Sau nà y và o ký túc xá, chúng tôi cùng ăn, ở, há»c hà nh chung,… chia xẻ vá»›i nhau từng gói mì tôm, từng đồng bạc cuối cùng và biết bao chuyện vui buồn khác, tôi má»›i hiểu thêm vá» những ná»—i Ä‘au cá»§a các bạn mình. Ãúng là sá»± vô tư nhiá»u khi lại đồng nghÄ©a vá»›i sá»± vô tâm đến đáng trách. Những sá»± khác biệt ban đầu bởi nhiá»u yếu tố cÅ©ng đã từng ngăn cách, nhưng thá»i gian và nhất là tấm lòng chân thà nh đã giúp chúng tôi ngà y cà ng xÃch lại gần nhau hÆ¡n. Rất nhiá»u ngưá»i đã cảm mến, rồi yêu nhau và nên vợ nên chồng, đấy là thá»±c tế. Nó đã, Ä‘ang và sẽ vẫn diá»…n ra theo đúng quy luáºt cá»§a cuo^. c sống .
Theo tôi, vá» cÆ¡ bản thì trong ná»™i bá»™ dân tá»™c ta đã tá»± hà n gắn được cho nhau những vết thương cá»§a quá khứ . Thá»i gian đã như má»™t phép mầu giúp cho tình tá»± dân tá»™c và tÃnh nhân bản cá»§a ngưá»i Việt Nam ngà y cà ng được phục hồi và chiến thắng tất cả. Má»™t Ä‘iá»u cÅ©ng rất hợp vá»›i quy luáºt là : khi những vết thương kia cà ng được hà n gắn nhanh bao nhiêu, thì lại cà ng bá»™c lá»™ sâu sắc mâu thuẫn cÆ¡ bản cá»§a dân tá»™c ta hôm nay bấy nhiêu. Ãó là mâu thuẫn giữa đại bá»™ pháºn nhân dân, không phân biệt hoà n cảnh xuất thân, tôn giáo, sắc tá»™c, vùng, miá»n, quốc gia định cư, v.v… vá»›i má»™t thiểu số hiện Ä‘ang cố duy trì thể chế chÃnh trị độc đảng ở Việt Nam. Mâu thuẫn nà y là đối kháng, không có cÆ¡ sở dung hòa khi mà nguyên nhân sinh ra nó vẫn còn đó.
Tôi tin rằng nhất định trong má»™t tương lai gần " Cuá»™c cách mạng XHCN ở Việt Nam " sẽ phải thôi gà o thét, cÅ©ng như à thức hệ Cá»™ng Sản nhất định phải ra Ä‘i trên đất nước ta. Nó không tạo ra được động lá»±c thì nó phải ra Ä‘i, đó là chân lý đơn giản và rõ rà ng. Còn hiện nay thì nó Ä‘ang vay mượn không há» có khế ước và hoà n toà n sống ký gá»i và o dân tá»™c. Những ngưá»i dân chá»§ Việt Nam hôm nay muốn đưa ra lá»i kêu gá»i cùng đồng bà o cá»§a mình là :
Muốn chống bất công, đói nghèo, muốn hoà n thà nh những mục tiêu của 1 nước
Việt Nam má»›i, nhằm hòa nháºp được tốt và o thế giá»›i hiện đại. Ngoà i con đưá»ng
dân chá»§, Ä‘a nguyên, Ä‘a đảng và pháp trị, nhân dân Việt Nam không còn con đưá»ng
nà o khác!
Nhưng không giống vá»›i cung cách ra quyết định cố hữu cá»§a ÃCS Việt Nam như trên đã trình bà y, hỠđỠnghị má»™t cách là m dân chá»§ mang tầm vóc toà n dân tá»™c : vá»›i vị thế chÃnh trị hiện nay cá»§a mình, ÃCS Việt Nam hãy tạo Ä‘iá»u kiện để cho dân tá»™c ấy được thể hiện ý chà và nguyện vá»ng cá»§a há», thông qua má»™t cuá»™c Trưng Cầu Dân à vá» bất cứ Ä‘iá»u gì mà từ trước đến nay ÃCS Việt Nam vẫn luôn cho rằng : " Ãó là sá»± lá»±a chá»n cá»§a nhân dân và cá»§a lịch sá» !".
Phương Nam – Australia.
Tháng 8 năm 2001.
Â
Â
TU*. DO, DA^N CHU?, NHA^N QUYE^`N va` PHU' CU*O*`NG CHO NGU*O*`I VIE^.T NAM
FREEDOM, DEMOCRACY, HUMAN RIGHTS and PROSPERITY FOR THE PEOPLE OF VIETNAM.
LU*?A TU* DO/ THE LIBERTY FLAME FOUNDATION
PO BOX 16414, IRVINE, CA 92623-6414 USA
Tel /Fax 509 752 3373